Świeżo upieczeni rodzice, w zależności od wysokości dochodów, mogą liczyć na trzy różne świadczenia: jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka wypłacaną przez gminę w kwocie 1000 zł (tzw. becikowe), dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, również w kwocie 1000 zł oraz tzw. becikowe samorządowe uchwalane na terenach konkretnych gmin.

Becikowe jako jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka. Otrzymamy je niezależnie od wysokości naszych dochodów. Bez znaczenia jest także, czy dziecko urodziło się w związku małżeńskim, czy poza nim. Istotne jest jedynie, by dziecko urodziło się żywe. Jeżeli ciąża jest mnoga i zostaniemy rodzicami bliźniaków lub większej gromadki, otrzymamy zapomogę po 1000 zł na każde dziecko. Nie otrzymamy tego świadczenia, jeżeli członkowi rodziny przysługuje zagranicą świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Zapomoga jest przyznawana jedynie na wniosek osoby uprawnionej. Na jego złożenie mamy 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka. Nieco inaczej jest w wypadku, gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego. Mamy wówczas 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia, ale musimy zdążyć przed ukończeniem przez dziecko 18. roku życia. Jeżeli złożymy wniosek po terminie, zostanie on pozostawiony bez rozpoznania.

Wniosek składamy w urzędzie gminy lub miasta albo w ośrodku pomocy społecznej (jeżeli to MOPS wypłaca świadczenia rodzinne) w miejscu naszego zamieszkania. Do wniosku musimy załączyć dokument stwierdzający tożsamość wnioskodawcy (najlepiej ksero dowodu osobistego), skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument urzędowy potwierdzający datę urodzenia dziecka, pisemne oświadczenie, że na dziecko nie zostało wcześniej pobrane becikowe, np. przez drugiego z rodziców oraz – to nowość – zaświadczenie lekarskie o pozostawaniu przez ciężarną pod opieką medyczną od 10 tygodnia ciąży, o czym niżej.

Dodatek z tytułu urodzenia dziecka

Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka, ale tylko wówczas, gdy spełniają tzw. kryterium dochodowe. Dodatek może też otrzymać opiekun faktyczny dziecka w wieku do ukończenia przez nie pierwszego roku życia, o ile nie został on przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu. Świadczenie to jest jednorazowym dodatkiem do zasiłku rodzinnego i otrzymamy je tylko wówczas, gdy mamy prawo do tego zasiłku. Przypomnę, że aby otrzymać zasiłek, dochód na osobę w rodzinie nie może być wyższy niż 504 zł, a gdy w rodzinie jest dziecko niepełnosprawne – 583 zł na osobę. Dodatek wynosi 1000 zł i przysługuje na każde urodzone dziecko. Jeżeli zatem występujemy o adopcję więcej niż jednego dziecka lub urodziły się nam np. bliźniaki, otrzymamy kwotę po 1000 zł na każde dziecko. Aby otrzymać dodatek, trzeba złożyć dokumenty wymagane do przyznania zasiłku rodzinnego, akt urodzenia dziecka oraz zaświadczenie lekarskie o pozostawaniu przez ciężarną pod opieką medyczną.

Zaświadczenie lekarskie

Od 1 listopada 2009 r. roku weszła w życie istotna zmiana – aby uzyskać jednorazową zapomogę oraz dodatek z tytułu urodzenia dziecka, trzeba przedłożyć zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że matka dziecka pozostawała pod opieką lekarską co najmniej od 10 tygodnia ciąży do porodu. Zgodnie z interpretacją nowych przepisów ogłoszoną przez Ministerstwo Pracy wymóg dostarczenia zaświadczenia lekarskiego dotyczy wszystkich wniosków składanych od 1 listopada 2009 r. bez względu na termin urodzenia dziecka. Jak z tego wynika, zaświadczenie muszą dostarczyć nie tylko kobiety, które zaszły w ciążę po 1 listopada 2009 r., ale także te, które urodziły dziecko wcześniej i dopiero po tej dacie występują o przyznanie becikowego. Aby otrzymać zaświadczenie, przyszła matka przynajmniej raz w każdym trymestrze ciąży powinna skorzystać ze świadczeń zdrowotnych udzielanych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych lub leczenia szpitalnego. Zaświadczenie powinien wystawić bezpłatnie, na podstawie dostępnej dokumentacji dotyczącej opieki lekarskiej w ciąży, np. lekarz, który odbierał poród bądź lekarz prowadzący ciążę. Może to być zarówno lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, jak i mający prywatną praktykę. Przepisy nie określają specjalizacji lekarza wystawiającego zaświadczenie, natomiast ustalają wzór formularza, na którym powinno być sporządzone takie zaświadczenie. Formularz można znaleźć np. na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia.

Wymóg przedłożenia zaświadczenia lekarskiego nie dotyczy osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami dziecka, a więc przybranych rodziców ubiegających się o becikowe lub dodatek z tytułu urodzenia dziecka.

Becikowe gminne

Kolejną formą pomocy dla młodych matek jest tzw. becikowe gminne lub samorządowe, czyli jednorazowa zapomoga wypłacana rodzinom lub matkom zamieszkałym na terenie gminy, w wysokości ustalonej przez radę gminy lub miasta. Zasady wypłacania tego świadczenia, jego wysokość oraz dokumenty niezbędne do jego uzyskania określa w uchwale rada gminy (miasta). Zasadą jest, że na jedno dziecko może być przyznana tylko jedna zapomoga. Becikowe samorządowe obowiązuje jedynie w niektórych gminach, a jego wysokość to zazwyczaj kilkaset złotych.

Gminna komisja

Na początku osoba nadużywająca alkoholu musi zostać zbadana przez dwóch biegłych, psychiatrę i psychologa, którzy wydają opinię, czy jest ona uzależniona od alkoholu i wskazują rodzaj leczenia.

Do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia mają prawo osoby objęte powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, obowiązkowym lub dobrowolnym. W czasach kryzysu łatwo jednak o utratę pracy i tytułu do ubezpieczenia. Tylko nieliczne osoby stać w tej sytuacji na leczenie prywatne lub ubezpieczenie dobrowolne. Co możemy wówczas zrobić, aby leczyć się bezpłatnie?

W zależności od naszej sytuacji osobistej oraz stanu zdrowia możemy skorzystać z kilku możliwości.

Transplantacja, czyli pobieranie i przeszczepianie komórek, tkanek oraz narządów jest obecnie standardową, choć wciąż trudno dostępną metodą leczenia. Polega ona na wszczepieniu biorcy narządu lub tkanek pochodzących od innego człowieka. Dziedzina ta została uregulowana Ustawą o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów z 1 lipca 2005 r.

Jesień życia w polskich realiach jest dla wielu osób, głównie z uwagi na niskie świadczenia, okresem skromnym finansowo, dlatego seniorom przysługują pewne uprawnienia i ulgi.

Dodatek mieszkaniowy

Jeżeli mamy trudności w utrzymaniu mieszkania, możemy ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Dodatek ten przysługuje, najogólniej mówiąc, gdy mamy tytuł prawny do zajmowanego lokalu (np. umowę najmu, akt własności, spółdzielcze prawo do lokalu, umowę użyczenia, dożywocia, użytkowania), a nawet gdy zajmujemy lokal bez tytułu prawnego, oczekując na przysługujący lokal zamienny albo socjalny.

Aby otrzymać dodatek, musimy spełnić dwa podstawowe kryteria: średniego miesięcznego dochodu na osobę w gospodarstwie domowym oraz powierzchni normatywnej mieszkania.

Ubezwłasnowolnienie służy dobru osoby, która z powodu stanu zdrowia psychicznego nie potrafi dostatecznie troszczyć się o swoje interesy. Taka osoba bowiem potrzebuje pomocy w zarządzaniu własnymi sprawami i majątkiem. W zależności od sytuacji sąd orzeka ubezwłasnowolnienie całkowite lub częściowe.

Ubezwłasnowolnienie całkowite

Ubezwłasnowolnić całkowicie można osobę, która ukończyła trzynaście lat, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem. Dla takiej osoby ustanawia się opiekuna, chyba że pozostaje ona jeszcze pod władzą rodzicielską. W pierwszej kolejności opiekunem zostaje małżonek, a w przypadku jego braku rodzice czy rodzeństwo ubezwłasnowolnionego, jeżeli nie godzi to w jego dobro.

Z dr. Adamem Sandauerem założycielem i prezesem Stowarzyszenia Pacjentów „Primum Non Nocere” rozmawia Agnieszka Tuszyńska.

– Czy lekarze w Polsce ponoszą odpowiedzialność za popełnione błędy?

– Przede wszystkim trzeba powiedzieć, że pomyłki lekarzy nie są działaniami umyślnymi. Wynikają najczęściej z nieprzemyślanych terapii, źle postawionych diagnoz, niefortunnych zabiegów; czasem z niedouczenia. A jeśli chodzi o odpowiedzialność... W większości przypadków nie ponoszą odpowiedzialności. Świadczy o tym ilość wyroków czy orzeczeń, które zapadają. Co roku na ok. 2000 skarg uprawomocnia się mniej więcej 150 wyroków niekorzystnych dla lekarzy. Stanowi to w sumie parę procent. Trzeba tu dodać, że ludzie rzadko się skarżą w Izbach Lekarskich, gdyż nie bardzo wierzą w skuteczność tej drogi. Natomiast rozstrzyganie pozwów cywilnych w sądach trwa latami i w konsekwencji nierzadko naraża osoby poszkodowane na niemałe koszta.

Niepełnosprawność, nawet ta widoczna gołym okiem, nie daje nam jeszcze statusu osoby niepełnosprawnej. Taki status uzyskamy dopiero, gdy otrzymamy stosowne orzeczenie o niepełnosprawności. Obecnie przepisy przewidują dwa tryby orzekania w tym zakresie: dla celów ubezpieczenia społecznego oraz dla celów pozarentowych. Tu powiemy głównie o drugim sposobie.