Panie Doktorze

5 lat temu u mojego 70-letniego brata zdiagnozowano początki choroby Parkinsona. Mimo że stosuje się do wszystkich wskazówek swojego lekarza, jego choroba stale postępuje. Zauważam u niego znaczne ograniczenie sprawności ruchowej, ma coraz częściej zaburzenia równowagi, a ponieważ brat mieszka sam, boję się, że wkrótce będzie potrzebował stałej opieki, a nie ma w rodzinie nikogo, kto mógłby się jej podjąć. Wiem, że jest to choroba nieuleczalna, ale proszę mi doradzić może jakieś roślinne preparaty, które spowolnią rozwój choroby.

Bardzo Pana proszę o podanie nazw naturalnych środków, które pomogłyby mi uporać się z nawracającymi zapaleniami dróg moczowych. To przykre schorzenie dopada mnie kilka razy w roku. Jestem więc częstym gościem w gabinecie urologa i ginekologa, stosuję się do wszelkich zaleceń, a infekcje powracają. W fitoterapii chyba moja ostatnia nadzieja.

Moja 13-letnia córka każdej zimy choruje na anginę. Lekarz zawsze przepisuje antybiotyki, które rzeczywiście pomagają, jednak ja wolałabym nie „faszerować” córki silnymi lekami. Czy są jakieś roślinne preparaty, które mogłyby jakoś uodpornić ją na tę infekcję?

Do Europy miłorząb sprowadzono w XVIII w., ale poważnie zajęto się nim wtedy, gdy wyszło na jaw, że przeżył wybuch jądrowy w Hiroszimie i Nagasaki. Jako pierwszy do praktyki medycznej wprowadził go w 1965 r. niemiecki lekarz i farmaceuta Willmar Schwabe, a gruntownym badaniom poddał go w latach 1980–1997 Francis V. De Fendis, także lekarz-farmaceuta. Właściwości lecznicze miłorzębu okazały się tak rewelacyjne, że zachwyt nad nimi trwa do dziś.

Bo też jest to imponujące drzewo. Osiąga wysokość 30–40 metrów, średnicę 4,5 m (na wysokości 1,3 m), a żyć potrafi nawet dwa tysiące lat! W ojczystych Chinach i Japonii nazywane jest wskutek tego żywą skamieliną, sięga wszak ery mezozoicznej.

Zmagam się, właściwie od zawsze, z problemami trawiennymi, a tak naprawdę z wątrobą, która chyba nie najlepiej pracuje. Generalnie nie przepadam za tłustą dietą, alkohol pijam raczej rzadko, a mój brzuch przypomina balon, stale jest wzdęty. Nie byłem u żadnego lekarza, bo tak prawdę mówiąc, trochę się wstydzę, że w moim wieku (32 lata) mam problemy jak facet po pięćdziesiątce. Dodam, że często jadam poza domem, bo moja praca to ciągłe wyjazdy.

Z łacińska zwie się Annona muricata, a stosowana jest w tradycyjnej medycynie południowoamerykańskiej od tysiąca lat. Surowcem medycznym jest jej kora, żywica, liście, korzenie, owoce i nasiona, a więc cała roślina, lecz różnym jej częściom przypisywane są różne właściwości lecznicze. Zasadniczo owoce i sok z tych owoców stosowane są przeciwko pasożytom oraz zalecane kobietom karmiącym jak również osobom cierpiącym na biegunki.

Kurkuma (Curcuma longa) to roślina uprawna, rosnąca w ciepłym klimacie, w wielu regionach świata. Wywodzi się z Azji, a rośnie również np. w Ameryce Południowej. Wchodzi w skład przyprawy curry, ale jest także wykorzystywana w medycynie tradycyjnej i coraz częściej współczesnej.

Lecznicze zalety kurkumy znane są od setek lat. Słynie m.in. z właściwości przeciwzapalnych, antyoksydacyjnych, przeciwnowotworowych, żółciopędnych, oczyszczających, diuretycznych, hepatoprotekcyjnych, tonizujących i antymutagennych. To sprawia, że od dawna kurkumę stosuje się w leczeniu wielu chorób, takich jak kolka, czerwonka, żółtaczka, schorzenia wątroby, katar, ospa wietrzna, świerzb, przeziębienia, zapalenie spojówek i w schorzeniach dróg moczowo-płciowych oraz w przypadkach niestrawności, a nawet reumatoidalnego zapalenia stawów.

Zima to dla mojego zdrowia zawsze bardzo trudny czas. Właściwie co roku grudzień, styczeń i luty to przeziębienia, grypa, zapalenie gardła... Naprawdę nie wiem, gdzie leży przyczyna, lekarze – jak już się rozchoruję – zalecają: leżeć w łóżku, trzymać się ciepło, łykać polopirynę i witaminę C, czasami, jak infekcja jest poważniejsza – to jeszcze antybiotyk. Wiosną moje dolegliwości wprawdzie mijają, ale po pierwsze: do wiosny jeszcze trochę czasu zostało, a po drugie: nie chcę każdej zimy chorować. Czy jest jakiś sposób na to, żeby mój organizm jakoś solidnie uodpornić? Do tej pory żadne profilaktyczne zalecania nie dawały rezultatu. Może Pan Doktor ma dla mnie jakąś radę?

Copaiba (Copaifera officinalis, langsdorffii lub reticulata) jest silnie rozgałęzionym drzewem, osiągającym wysokość 15–30 metrów. Rośnie w tropikalnych rejonach Ameryki Południowej. Łącznie istnieje ok. 35 odmian tego gatunku, ale tylko wymienione trzy znajdują zastosowanie w medycynie. Najczęściej wykorzystuje się oleożywicę, błędnie nazywaną balsamem lub olejem. Zbiera się ją, nacinając lub drążąc otwory w pniu drzewa – to metoda podobna do sposobu zbierania syropu klonowego. Jedno drzewo może „wyprodukować” do 40 litrów oleożywicy rocznie, co sprawia iż copaiba jest odnawialnym źródłem surowca leczniczego, dzięki czemu ekosystem pozostaje nienaruszony. Przynajmniej gdy chodzi o ten gatunek. Oleożywica może mieć różny kolor – od bladożółtego po złotobrązowy.

Ziołami leczył się człowiek zanim jeszcze zszedł z drzewa. Jest to więc najstarsza gałąź ludzkiej wiedzy. Pierwszymi farmaceutami były zielarki, wiedźmami zwane. „Wiedzące” budziły podziw i strach, bo źródła ich wiedzy były nieznane. Kiedy jednak ludzie zaczęli racjonalizować umiejętności, nie wystarczała im już wiedza, że coś pomaga; chcieli wiedzieć, dlaczego pomaga. Znalezienie odpowiedzi na to pytanie zajęło mnóstwo czasu, bo farmacja jako nauka pojawiła się dopiero w XIX wieku.

Zielarki w szczególny sposób obecne były w Polsce, a ma to związek z istnieniem niezliczonych ilości dworów i dworków szlacheckich – w Polsce było dziesięć razy więcej szlachty niż w innych krajach Europy, a o wiele mniej miast.