Anatomia - poradnia.pl

Komórki – podstawowe jednostki życia

Fri, 07 Oct 2011 01:55:00 +0000

Pierwszy zobaczył komórkę angielski uczony Robert Hooke. Zmajstrował sobie mikroskop, podłożył pod okular kawałeczek korka i ze zdumieniem stwierdził, że „składa się on z licznych maleńkich pudełeczek”. Był rok 1665 i choć Hooke odkrycie to opublikował, kontynuatorzy znaleźli się dopiero po prawie dwustu latach, czyli wtedy, gdy wynaleziono nowe metody obróbki soczewek i powstały prawdziwe mikroskopy.

Zmysł smaku – co nam przekazują receptory?

Wed, 31 Aug 2011 01:30:00 +0000

Definicja naukowa określa zmysł smaku jako „zdolność oceny przyjmowanych pokarmów na podstawie ich właściwości chemicznych. U większości zwierząt receptory smakowe występują wewnątrz jamy gębowej lub w jej pobliżu, u owadów także na stopkach przedniej pary odnóży, u ryb – na skrzelach, u ssaków – w kubkach smakowych”. W naszej jamie gębowej – jesteśmy wszak ssakami – kubeczki smakowe, czyli „narządy zmysłu smaku odbierające także wrażenia dotykowe i cieplne” umieszczone są na języku.

Zmysły. Węch – do czego jest potrzebny

Wed, 13 Jul 2011 01:10:00 +0000

Jeśli zgodzić się z twierdzeniem, że wszystkie procesy organizmu służą przetrwaniu gatunku, to węch nie jest człowiekowi specjalnie potrzebny. Nie służy mu do orientacji w środowisku – jak ssakom owadożernym, nie odnajduje za jego pomocą przyjaciół ani wrogów – jak psy, nie zdobywa jedzenia, podążając za zapachem (no, może niekiedy), nie rozpoznaje nim stopnia pokrewieństwa z partnerem seksualnym, jak to jest u myszy, które dzięki temu unikają degeneracji. Rola węchu jako impulsu seksualnego też nie jest dobrze znana, odkrycie feromonów wywołało wiele szumu, ale na razie niewiele z tego wynika. Czyżby więc węch był człowiekowi potrzebny jedynie do delektowania się jedzeniem? Ludzie, którzy go utracili, twierdzą, że wszystkie potrawy smakują im „jak trawa”.

Oko – budowa, funkcjonowanie, wady, choroby

Mon, 11 Jul 2011 00:00:00 +0000

Zmysł wzroku to nic innego jak zdolność układu nerwowego do odbierania bodźców świetlnych, a następnie przetwarzania ich w mózgu na wrażenia wzrokowe. A więc obrazy przez nas widziane najpierw powstają w mózgu.

Oko ma w przybliżeniu kształt kuli o średnicy ok. 24 mm. W większości wypełnione jest bezpostaciową substancją, zwaną ciałem szklistym, znajdującą się nieustannie pod ciśnieniem, dzięki któremu ów kształt może być zachowany.

Układ nerwowy – budowa i działanie

Wed, 18 May 2011 02:55:00 +0000

Żyjemy dzięki współczuciu i to najzupełniej dosłownie. Gdyby bowiem niezliczone komórki nerwowe nie współ-czuły swych reakcji, żadna funkcja organizmu nie byłaby możliwa. Nie moglibyśmy stać – bo ciało nie wiedziałoby, co to jest pion, iść – bo nie potrafiłoby postawić kroku, jeść – bo chaotycznie działający układ trawienny nie dałby sobie rady z pokarmem. Przy czym owo współ-czucie działa niezależnie od naszej woli, na tak głębokim poziomie, że chciałoby się powiedzieć, iż sięga istoty życia. Dlatego struktura zajmująca się wychwytywaniem sygnałów ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego nosi nazwę układu autonomicznego – więc samodzielnego, a składa się ze współdziałających z sobą układów współczulnego i przywspółczulnego.

Wirusy – budowa, rodzaje, drogi zarażenia, szczepionki

Mon, 09 May 2011 02:55:00 +0000

Wirusy to najmniejsze i najbardziej prymitywne drobnoustroje występujące w przyrodzie. Nie wiadomo nawet, czy można je zaliczyć do istot żywych, gdyż zbudowane są tylko z materiału genetycznego – kwasu nukleinowego oraz otaczającej go ochronnej otoczki białkowej. Ponieważ wirusy samodzielnie nie mogą prowadzić żadnych procesów życiowych, takich jak przemiana materii, wzrost, synteza białek czy rozmnażanie, muszą w celu budowy nowych cząsteczek korzystać z obcych komórek, których procesy metaboliczne podporządkowują swojej informacji genetycznej. Zazwyczaj wykorzystując komórki gospodarza, wirusy wywołują u niego choroby zakaźne lub śmierć – stąd też łacińska nazwa wirusa oznacza „jad”.

Białko – struktura i funkcje

Fri, 06 May 2011 02:10:00 +0000

Bez niego nie ma życia. Jest głównym składnikiem budulcowym mięśni, kości, skóry, krwi i tkanek – każdej żywej komórki.

W żywieniu człowieka nie można go zastąpić innymi składnikami odżywczymi. Występuje w produktach spożywczych zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego.

Homeostaza, czyli równowaga organizmu

Mon, 09 Aug 2010 23:40:00 +0000

Homois – równy, podobny; stasis – trwanie (z jęz. greckiego), czyli homeostaza – oznacza stałość środowiska wewnętrznego organizmu, m.in. stężenia osmotycznego, temperatury czy objętości płynów ustrojowych. Jeżeli równowaga jest zachowana, organizm jest zdrowy i bardziej odporny na wszelkie choroby.

Homeostazę zapewnia zaopatrzenie komórek organizmu we wszystkie niezbędne substancje (np. aminokwasy, witaminy, kwasy tłuszczowe, pierwiastki śladowe), z których organizm sam buduje struktury niezbędne do niezakłóconego funkcjonowania.

Zmysł równowagi – jak działa

Sun, 09 May 2010 22:55:00 +0000

Jest niezbędny by żyć. Można obejść się bez smaku i węchu, można poradzić sobie nawet z utratą wzroku, ale bez kontroli nad położeniem własnego ciała nie zdoła się uczynić choćby jednego kroku.

Narząd zmysłu równowagi znajduje się w błędniku, czyli w uchu wewnętrznym. Polskie słowo błędnik jest odpowiednikiem łacińskiego określenia labyrinthus, czyli labirynt. Nazwa ta oddaje skomplikowaną budowę narządu równowagi, składającego się z tzw. woreczka i łagiewki oraz trzech półkolistych przewodów.

Gruczoły – podział, funkcje

Wed, 07 Apr 2010 03:25:00 +0000

Nazwa „gruczoły” obejmuje wszystkie narządy wydzielające różnorakie substancje niezbędne organizmowi. Dzielą się na zewnątrzwydzielnicze i wewnątrzwydzielnicze. Te pierwsze mają przewody, przez które wyprowadzają wydzielinę na powierzchnię skóry lub błon śluzowych – gruczoły potowe, łojowe, mleczne, ślinianki itp. Te drugie przewodów nie mają i produkowaną wydzielinę – hormony – wprowadzają wprost do krwi lub limfy.

Zatem nazwą gruczoły wydzielania wewnętrznego obejmuje się te narządy, których głównym zajęciem jest produkowanie hormonów i wydzielanie ich bezpośrednio do krwi – stąd ich druga nazwa: gruczoły dokrewne. Inaczej mówiąc układ wewnątrzwydzielniczy, czyli dokrewny, to ogół narządów i tkanek wytwarzający hormony, oddziałujące wybiórczo na określone komórki i tkanki. Czynności wszystkich elementów tego układu są powiązane i wzajemnie zależne.