Badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego, przeprowadzane przy użyciu endoskopu, przyrządu pozwalającego na zajrzenie do wnętrza badanego narządu. W przypadku badania żołądka przyrząd taki nazywamy gastroskopem. Nazwa badania pochodzi od greckich słów: gastro (żołądek) i skopeo, czyli patrzę, mówiąc inaczej – oglądanie żołądka.

Badanie to pozwala lekarzowi obejrzeć prawie w całości powierzchnię przełyku, żołądka, odźwiernika, dwunastnicy i brodawki Vatera (ujścia przewodów żółciowych i trzustkowych), pobrać wycinki tkanek do oceny mikroskopowej (np. test na obecność bakterii Helicobacter pylori), jak również obserwować zmiany zachodzące w badanych narządach.

Podczas gastroskopii można też tamować krwawienia z wrzodów, naczyń i nadżerek czy usunąć polip z żołądka. Gastroskop ma zastosowanie również w leczeniu żylaków przełyku.

Praktyka chirurgiczna z wykorzystaniem techniki laparoskopowej była jeszcze do niedawna mało rozpowszechniona; pierwsze operacje tego typu przeprowadzono w Niemczech w latach 80. W Polsce metoda laparoskopowa została po raz pierwszy zastosowana w operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego (cholecystektomii); miało to miejsce w 1991 roku w Poznaniu, z wykorzystaniem sprzętu przywiezionego z Francji.

Trochę historii

Początki laparoskopii – metody diagnostycznej, która umożliwia zobrazowanie wnętrza organizmu ludzkiego – związane są z wynalezieniem endoskopu. W 1806 roku Filip Bozzini skonstruował przyrząd optyczny służący do wziernikowania narządów wewnątrz ciała człowieka. Dopiero jednak w połowie XIX wieku endoskop został po raz pierwszy wykorzystany do zabiegu przez francuskiego chirurga Antoine Jeana Desormeaux, którego uznaje się dziś za ojca laparoskopii.

Minęło kolejne pół wieku, kiedy to Georg Kelling przeprowadził za pomocą cystoskopu (przyrząd do wziernikowania pęcherza moczowego) udane badanie jamy otrzewnej u psa (1901 r.). Wreszcie zabieg ten na ciele ludzkim wykonał w 1910 roku szwedzki chirurg Hans C. Jacobaeus, również wykorzystując cystoskop.