|
 Badania za pomocą tzw. rezonansu magnetycznego stały się przełomem w diagnostyce medycznej. Metoda ta umożliwia bowiem precyzyjne rozpoznanie ciężkich chorób, w szczególności nowotworowych i takich jak np. stwardnienie rozsiane. Pozwala przy tym na bieżącą kontrolę skuteczności leczenia, a także na śledzenie postępów leczenia już na poziomie tkankowym.
Wielcy odkrywcy
Podwaliny pod tę medyczną innowację położyli w 1946 roku prof. Edward Purcell i jego współpracownicy z Uniwersytetu Harvarda w stanie Massachusetts na wschodnim wybrzeżu USA oraz prof. Felix Bloch i jego zespół pracujący na Uniwersytecie Stanford w stanie Kalifornia na zachodnim wybrzeżu USA. Dwie grupy fizyków dokonały niezależnie dwóch odkryć. Wkrótce jednak okazało się, że dotyczą one dwóch stron tego samego zjawiska, związanego z magnetycznymi wiązaniami jąder atomów. Badania dowiodły, że w obydwu przypadkach na częstotliwość fal radiowych wywołujących badany efekt w jednakowy sposób wpływają siły pola magnetycznego. Bloch nadał owemu zjawisku nazwę magnetycznego rezonansu jądrowego. Uwieńczeniem dokonań profesorów, którzy opublikowali swoje obserwacje, było przyznanie im Nagrody Nobla z dziedziny fizyki. Magnetyczny rezonans jądrowy niemal natychmiast znalazł zastosowanie w badaniach ziemskiego pola magnetycznego, w badaniach geofizycznych i oceanograficznych oraz w archeologii. Szczególnie istotne znaczenie miał zaś dla rozwoju chemii.
Odkrywców zjawiska rezonansu magnetycznego od początku jednak intrygowała możliwość uzyskania sygnałów rezonansowych z żywych organizmów, zwłaszcza z organizmu człowieka. Badacze nie przerywali swoich obserwacji, przeprowadzając liczne doświadczenia i niejednokrotnie sami poddawali się różnym eksperymentom. Po zarejestrowaniu pierwszych sygnałów widm rezonansowych profesor Bloch na przykład dostrzegł już w 1948 r. silny sygnał protonowego rezonansu magnetycznego dochodzący z jego palca. Purcell, wiedziony ciekawością, w tym samym celu wkładał swoją głowę do wnętrza silnego magnesu. Jednak dopiero rok 1973 przyniósł przełom w wykorzystaniu rezonansu magnetycznego w medycynie. Udało się wówczas zaobserwować pochodzące z czerwonych krwinek widmo rezonansu magnetycznego fosforu. Paul C. Laurterbur z Uniwersytetu stanu Nowy Jork w Stony Brook odkrył w tymże roku zjawisko zwane obrazowaniem rezonansowym, w którym istotne jest wykorzystanie jako „rezonatora” jądra atomu wodoru. Ponieważ liczba jąder wodoru w poszczególnych tkankach jest różna, umożliwia to – w znacznym stopniu – powstanie obrazu. Dzięki owym wodorowym obrazom rezonansowym znacznie poprawiła się precyzyjność odczytywania zmian chorobowych w organizmie, które nie zawsze są widoczne na zdjęciach rentgenowskich.
Na czym polega badanie
Współczesna medycyna, wykorzystując do badań rezonans magnetyczny, jest w stanie zobrazować ludzkie ciało w wielu przekrojach, zajrzeć do wnętrza organizmu pacjenta i zobaczyć, co się w nim dzieje, by w miarę możliwości szybko móc zareagować na wszelkie nieprawidłowości. Doskonale przecież zdajemy sobie sprawę z tego, jak ważny jest czas w zwalczaniu chorób. Rezonans magnetyczny pozwala ponadto ustalić, od jak dawna trwa choroba i jakie wywołała zmiany.
Pacjent poddający się temu badaniu umieszczany jest w komorze aparatu, w stałym polu magnetycznym o dużej energii. Chodzi bowiem o uporządkowanie osi obrotu jąder atomów. Fale radiowe emitowane przez aparat po dotarciu do poszczególnych tkanek pacjenta wywołują powstanie w nich podobnych fal radiowych. Właśnie to zjawisko określamy mianem rezonansu. Następnie owe fale radiowe są z powrotem odbierane przez aparat, który dokonuje interpretacji powracających sygnałów i przetwarza je. Powstały obraz można odtworzyć na ekranie komputera w formie struktur anatomicznych.
Zastosowanie w diagnostyce
Rezonans magnetyczny najczęściej stosowany jest w diagnostyce układu nerwowego. Ale nie tylko. Badania rezonansowe pozwalają też na znacznie większą swobodę w kontrolowaniu wybranych warstw mózgu. Dają niezwykle precyzyjny obraz położenia zmian nowotworowych. Również w schorzeniach kostno-stawowych przewyższają stosowanie rentgena, który nie ujawnia np. więzadeł, maziówki czy chrząstki. Dzięki rezonansowi można je dostrzec.
W przypadku gdy inne badania tkanek wykazują tylko zmianę nowotworową, rezonans daje obraz pozwalający określić zakres koniecznej operacji. Pola obserwacji rezonansu – jest to jego dodatkową zaletą – nie zakłócają np. pooperacyjne blizny, co zdarza się podczas innych technik diagnostycznych.
Rezonans magnetyczny stosuje się również w badaniach serca, nerek i wątroby. Jest niezwykle pomocny przy rozpoznawaniu choroby Alzheimera, stwardnienia rozsianego, zaburzeń naczyniowych oraz wszelkich zmian demielinizacyjnych.
Jest także nieodzowny przy sprawdzaniu skuteczności leków – zalecane są w takich przypadkach badania rezonansowe w określonych odstępach czasu. Dzięki temu lekarz może szybko dostrzec zmiany w składzie chemicznym tkanek nowotworowych i wówczas postawić diagnozę, czy dany lek działa właściwie.
Agnieszka Tuszyńska
Konsultacja elektroradiologiczna mgr Joanna Sęczkowska
Sklep Poradnia.pl poleca
Wspomaga prawidłowe krążenie krwi (L-arginina). Wzmacnia układ odpornościowy (Vilcacora). Reguluje funkcje układu krwionośnego (L-arginina). Suplement diety.
Uzupełnia niedobory kwasów omega-3 (EPA i DHA). Zawiera bezzapachowy czosnek oraz witaminy z grupy B. Korzystnie wpływa na poziom cholesterolu we krwi, elastyczność naczyń krwionośnych oraz ciśnienie krwi. Suplement diety.
Zmniejsza ryzyko występowania zmian miażdżycowych. Chroni ściany naczyń krwionośnych przed działaniem wolnych rodników. Wspiera system odpornościowy. Źródło błonnika pokarmowego. Suplement diety.
 |
Profilaktyka 
Pokaż/ukryj komentarze
Pokaż/ukryj formularz komentarzy
