|
 Róża dzika (Rosa canina) znana także pod nazwą róży polnej, cierniowej, psiej lub szypszyny rośnie w całej Europie, Azji Mniejszej i w północnej Afryce. U nas spotyka się ją często na miedzach, brzegach lasów i na słonecznych zboczach.
Jest niezbyt wysokim krzewem o silnych, łukowato wygiętych pędach, pokrytych haczykowatymi kolcami. Jej złożone liście składają się z pięciu jajowatych, ząbkowanych na brzegach listków, a różowe lub białawe, pachnące kwiaty zakwitają przeważnie pojedynczo. Owocem jest tzw. szupinka o twardej, błyszczącej powierzchni i jaskrawym, czerwonym zabarwieniu. Zawiera ona liczne, żółtawe nasionka opatrzone ostrymi szczecinkami.
W celach leczniczych używa się owoców dzikiej róży (Fructus Rosae cum semine syn. Fructus Cynosbati cum semine) zbieranych tuż przed pełnym dojrzeniem.
O właściwościach leczniczych róży pisali już starożytni lekarze greccy, a wśród nich słynny Hipokrates. Przy nieżytach żołądka zalecano podawanie płatków róż gotowanych w winie, a roztarte płatki – do okładów w chorobach skórnych. Stosowano także płatki róż w leczeniu chorób oczu i uszu.
Później Karol Wielki zarządził obowiązkową uprawę róż w posiadłościach cesarskich. W XVII wieku powstała nawet specjalna dziedzina wiedzy – rhodologia, czyli nauka o różach zajmująca się leczeniem 33 niebezpiecznych chorób, które łatwo mogły być uleczone za pomocą wysuszonych owoców róży. Zachwalano także wysuszone płatki róż jako skuteczny środek ściągający i uspokajający.
We współczesnym lecznictwie europejskim używa się wyłącznie owoców róży, zawierających duże ilości kwasu askorbowego, czyli witaminy C, beta-karotenu, czyli prowitaminy A oraz witaminy z grupy B, zwłaszcza B1 i B2, E, K i P, a także cukry, garbniki, pektyny, kwasy organiczne (głównie cytrynowy i jabłkowy), olejek eteryczny i wiele soli mineralnych.
W związku z tym wyciągi z owoców róży mają zastosowanie przede wszystkim jako środek witaminizujący organizm, zwłaszcza przy zakażeniach bakteryjnych którym towarzyszy wysoka gorączka oraz w przypadkach, kiedy wchłanianie witaminy C jest znacznie utrudnione (nieżyty żołądka, biegunki, wrzody żołądka i dwunastnicy i inne) oraz jako środek wzmacniający dla słabych dzieci i rekonwalescentów. Podawanie ich zaleca się także podczas leczenia ran, oparzeń i blizn pooperacyjnych.
Ze względu na łagodne działanie rozkurczowe, żółciopędne i moczopędne są one także środkiem pomocniczym w niektórych dolegliwościach wątroby, dróg żółciowych, nerek i przewodu pokarmowego.
W domu leczniczy odwar można przygotować, zalewając 1 1/2 łyżki wysuszonych i rozdrobnionych owoców szklanką ciepłej wody i gotując je powoli pod przykryciem około 5 minut. Po odstawieniu na 10 minut do naciągnięcia i odcedzeniu, przepłukując na sitku ciepłą, przegotowaną wodą, otrzymuje się pełną szklankę odwaru. Pije się go po 1/3 – 2/3 szklanki od 2 do 4 razy dziennie po jedzeniu.
Ze względu na regenerujące działanie na skórę i gojące na ranki i wypryski odwary z owoców róży zaleca się jako dodatek do kąpieli.
W naszej kuchni owoce róży służą do wyrobu win domowych, nie gorszych od win gronowych. Z owoców sporządza się także marmolady, dżemy, konfitury i kompoty, a z płatków – konfitury, soki i aromatyczne octy. Przecier z owoców jest bardzo smacznym dodatkiem do dziczyzny.
Gotowane nasiona róży mają wyraźny zapach waniliowy i z dodatkiem płatków dają smaczną namiastkę prawdziwej herbaty.
Cennym środkiem odżywczym może być także nalewka na owocach, syrop lub miód różany.
Nalewkę przygotowuje się z 500 g owoców i 250 g cukru zalanych 1 litrem mocnego wina lub wódki. Pozostawia się ją w ciepłym miejscu na tydzień, po czym cedzi, zlewa do butelek i zażywa 2 razy dziennie po kieliszku.
Syrop robi się ze 100 g płatków, które zalewa się na dobę 750 ml wrzątku. Po przesączeniu dodaje się 500 g cukru, zagotowuje, zbiera pianę i zagęszcza. Przechowuje się go w chłodnym miejscu i przyjmuje 2 razy dziennie po łyżeczce od herbaty.
Podobnie przyrządza się tzw. miód różany, zalewając 250 g suchych płatków 1 litrem wrzątku i pozostawiając je na 12 godzin do przemacerowania. Po przesączeniu dodaje się 750 g miodu i gotuje do konsystencji syropu, kilkakrotnie odszumowując. Używa się go podobnie jak syropu.
Teresa Lewkowicz-Mosiej
Sklep Poradnia.pl poleca
Zwiększa odporność organizmu. Poprawia kondycję stawów. Źródło wapnia i fosforu w optymalnym stosunku 2:1. Suplement diety.
Wysokowartościowe białko z alg. Uzupełnia niedobory żelaza oraz wspomaga detoksykację organizmu. Doskonałe uzupełnienie przy diecie redukcyjnej. Suplement diety.
Wspomaga układ odpornościowy (Vilcacora). Pomaga przezwyciężyć zmęczenie, opóźnia procesy starzenia (Zielona herbata). Wykazuje silne działanie antyoksydacyjne (Zielona herbata). Suplement diety.
 |
Ziołolecznictwo 
Pokaż/ukryj komentarze
Pokaż/ukryj formularz komentarzy
