|
Croton lechleri Muell. Arg. – sangre de drago z rodziny Wilczomleczowatych (Euphorbiaceae) to drzewo o wysokości od 10 do 20 m o gładkiej, czerwonawoszarawej korze z białymi plamkami, co nadaje jej marmurkowy wygląd. Po jej nacięciu wypływa żywica (sok mleczny) o ciemnoczerwonym zabarwieniu. Żywicę uzyskuje się zwykle wcześnie rano, kiedy nie ma jeszcze silnych promieni słonecznych, które mogą utrudniać jej wypływ. Ma ona kwaśny, cierpki i ściągający smak. Jest bezwonna. W celu zakonserwowania miesza się ją z etanolem. Liście sangre de drago są duże, sercowate, 12–30 cm długości, jasnozielone. Roślina tworzy kwiatostan szczytowy w postaci luźnych, podłużnych gron. Kwiaty są zielonkawobiałe lub bursztynowe. Zarówno męskie, jak i żeńskie mają wydłużony, pięciodziałkowy kielich pokryty włoskami. Owoc jest niewielki, kulisty, koloru czerwonawego, pokryty włoskami, pękający. Nasiona gładkie, miękkie, z oleistym bielmem, swym kształtem przypominają smoka. Zarówno wygląd nasion, jak i barwa żywicy mają swoje odzwierciedlenie w nazwie rośliny.
Roślina rośnie w Andach na stokach wąwozów, w lasach tropikalnych górnego zlewiska Amazonki, na pograniczu roślinności pierwotnej i wtórnej, na ruinach, w obejściach gospodarstw, głównie w Peru, Brazylii, Ekwadorze, Meksyku i Dominikanie na wysokości od 300 do 2080 m n.p.m. Tworzy czasem niewielkie lasy. Wykorzystywany surowiec stanowi kora, liście, gałązki oraz – najczęściej – sok mleczny (żywica), który bardzo często stosowany jest w medycynie ludowej Ameryki Południowej. Główne składniki tego surowca to flawolany (gallokatechina, katechina, epikatechina, epigallokatechina), proantocyjanidyny, głównie katechinowe, epikatechinowe, gallokatechinowe i galloepikatechinowe, alkaloid taspina, betanina, proantocyjanidyny oligomeryczne, solutarydyna, a-kalakoryna, olejek eteryczny (α- i β-pinen, α- i β-tujon, β-kariofilen, borneol, kalamol, kamfen, eugenol, D-limonen, eugenol, γ-terpinen, γ-terpinol, mircen, p-cymen), poza tym dihydrobenzafuranowe lignany, fenole i ich pochodne, steroidy, nienasycone kwasy tłuszczowe, diterpenoidy, alkohol linalolowy, metylotymol, taniny, kwas benzoesowy, liczne pigmenty i wanilina.
Sok mleczny wykazuje silne działanie ściągające, a tym samym ma zastosowanie przeciw biegunkom. Właściwości przeciwbakteryjne fenoli i diterpenów zawartych w żywicy wykorzystuje się w leczeniu anginy, gruźlicy, grypy, a przeciwzapalne pomocniczo w reumatyzmie. Jest pomocny w leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy, a także stanów zapalnych gardła i krtani. Istnieją informacje wskazujące na zastosowanie tej rośliny w terapii febry, malarii i rzeżączki oraz przy zwalczaniu anemii i białaczki, a także w cukrzycy. Surowiec ten ma istotne znaczenie w profilaktyce miażdżycy i ze względu na obecność oligomerów proantocyjanidynowych działa hipotensyjnie. Wyniki niektórych badań wskazują na możliwość zastosowania tego surowca w zwalczaniu chorób wirusowych (proantocyjanidyny), m.in. opryszczki, wirusowego zapalenia dróg oddechowych oraz układu pokarmowego. Wymienione powyżej właściwości lecznicze tej rośliny już od 1959 roku były przedmiotem badań naukowych w badaniach in vivo.
Preparat stosowany zewnętrznie na skórę ułatwia gojenie się ran (taspina, lignany), nadżerek i owrzodzeń, łagodzi przebieg dermatoz (zwłaszcza grzybicy skóry), działa ochronnie na żylaki (nierozcieńczona żywica szybko zestala się na zranionych miejscach formując rodzaj powłoki ochronnej, jak sztuczna skóra). Stymuluje proliferację komórek cebulek włosowych i odnowę włosów (dimery epikatechiny). Miejscowo preparaty z sangre de drago stosuje się też przy ekstrakcji zębów, w przypadku krwawiących hemoroidów, po porodzie i w bólach miesiączkowych – w celach hemostatycznych oraz łagodzących wysięki towarzyszące stanom zapalnym.
Dr n. farm. Katarzyna Żurowska
Sklep Poradnia.pl poleca
Reguluje funkcje wątroby (Karczoch). Wspomaga trawienie (Rdest ptasi). Sprzyja normalizacji gospodarki lipidowej (Karczoch). Poprawia procesy detoksykacyjne. Suplement diety.
Zapobiega zaparciom. Reguluje pracę jelit. Dostarcza: błonnika, probiotyków i prebiotyków. Ułatwia perystaltykę jelit. Suplement diety.
Działa stabilizująco i osłonowo na przewód pokarmowy (siemię lniane). Wspomaga procesy trawienne (zielona herbata). Wspiera funkcje żołądka i jelit (aloes). Suplement diety.
 |