|
Cholina jest to związek zasadowy odkryty w latach trzydziestych XX wieku. Dawniej zaliczano go do grupy witamin B. Cholina jest składnikiem wielu fosfolipidów, w tym lecytyny. Najnowsze badania wykazują, że może być konieczna dla właściwego rozwoju mózgu, działania wątroby i zapobiegania nowotworom u ludzi. Do najważniejszych właściwości choliny należą: zapobieganie kamicy pęcherzyka żółciowego, wzmacnianie wątroby, leczenie jej w stanach zapalnych i marskości. Cholina pomaga wątrobie usuwać szkodliwe substancje z organizmu chorego na nowotwór złośliwy podczas chemioterapii, leczy objawy niestrawności oraz poprawia pamięć i czynności mózgu.
Cholina jest niezbędna do prawidłowej transmisji impulsów nerwowych z mózgu przez centralny system nerwowy, pomaga w produkcji hormonów i zmniejsza nadmiar tłuszczów w wątrobie przez rozprowadzanie ich do innych narządów. Przypuszcza się, że cholina może obniżać poziom cholesterolu we krwi.
Niedobór. W badaniach przeprowadzonych na zwierzętach wykazano, iż niedobór choliny powodował stłuszczenie, marskość wątroby, wzrost poziomu cholesterolu, podwyższone ciśnienie krwi i uszkodzenie nerek. Niedobór choliny może mieć związek z występowaniem arteriosklerozy, a nawet choroby Alzheimera.
Zapotrzebowanie. Organizm człowieka potrzebuje około 500 mg choliny dziennie. Ta ilość jest zaspokajana najczęściej w sposób naturalny przez spożywanie warzyw, mleka lub lecytyny. Nie powinno się jednak uważać, że jest to dawka zalecana.
Źródła. Najlepszym źródłem choliny są: żółtka jaj, wątroba i inne podroby, chude mięso, drożdże, warzywa strączkowe – a zwłaszcza zielony groszek – mleko, soja i ziarna zbóż, a zwłaszcza kiełki pszenicy. Tabletki lecytyny zawierają około 35% choliny pod postacią fosfatydocholiny.
Zastosowanie. Farmakologicznych dawek choliny używano do leczenia choroby Huntingtona, późnej dyskinezy, zaburzeń układu nerwowego związanych z niskim poziomem acetylocholiny w mózgu, takich jak choroba Alzheimera, niezdolność do uczenia się i opóźnienie funkcji motorycznych.
Interakcje. Do powstania choliny w organizmie ludzkim potrzebna jest odpowiednia ilość witaminy B12, kwasu foliowego i aminokwasu metioniny. Z pomocą tych trzech substancji organizm potrafi sam produkować cholinę, jednakże nie zawsze pokrywa to zapotrzebowanie.
Lecytyna
Jest to substancja blisko spokrewniona z choliną. Lecytyna jest uważana za doskonałe źródło choliny, głównie w postaci zwanej fosfatydocholiną. W organizmie fosfatydocholina jest rozkładana na cholinę. Lecytyna z naturalnych źródeł (warzywa, owoce) zawiera zaledwie 10–20% fosfatydocholiny.
Lecytyna, podobnie jak i cholina, bierze udział w budowie błon komórkowych i wspomaga przenikanie przez nie tłuszczów i innych substancji. Chroni serce i zapewnia prawidłową czynność wątroby i woreczka żółciowego.
Lecytyna jest głównym składnikiem żółci, substancji wytwarzanej przez organizm, która rozkłada tłuszcze. Dlatego małe stężenie lecytyny w organizmie jest jedną z głównych przyczyn powstawania kamieni żółciowych. Tak więc preparaty z lecytyny działają profilaktycznie w leczeniu tej częstej dolegliwości. Chroni też nadużywających alkoholu przed zapaleniem wątroby, marskością i poważnymi uszkodzeniami wątroby.
Lecytyna i cholina jako związki budujące komórki nerwowe mogą wspomagać pamięć u osób cierpiących na chorobę Alzheimera, zapobiegać rozszczepowi kręgosłupa u płodu, zwiększać wytrzymałość u sportowców i likwidować tzw. tiki u osób przyjmujących leki psychotropowe. Lecytyna jest niekiedy wykorzystywana do obniżania poziomu cholesterolu, a nawet przypuszcza się, że może mieć korzystny wpływ w przypadkach chorób nowotworowych. Wymaga to jednak dalszych szczegółowych badań.
Niedobór. Przy braku lecytyny bardzo szybko dochodzi do zwiększenia stężenia enzymów wątrobowych, co jest objawem zaburzeń czynności wątroby.
Nadmiar. W bardzo dużych dawkach lecytyna może wywołać poty, nudności a nawet wymioty, wzdęcia i biegunkę. W wyjątkowych dawkach (10 g dziennie) może spowodować zaburzenie rytmu serca i rybi zapach potu.
Inozytol
Został wyizolowany po raz pierwszy w XIX wieku i nazwany cukrem alkoholowym. Biologicznie aktywną formą jest mezoinozytol, czyli forma powszechnie występująca w roślinach i zwierzętach. Bakterie obecne w organizmie człowieka też mogą produkować ten związek.
Inozytol jest wchłaniany w jelitach, skąd wędruje do mózgu, serca i innych narządów oraz do układów kostnego i rozrodczego. Bierze udział w przenoszeniu sygnałów nerwowych i reguluje działanie enzymów. Część inozytolu uczestniczy w metabolizmie glukozy. Działa podobnie jak cholina.
Jest bardzo ważny dla prawidłowego wzrostu włosów. Działa także uspokajająco, a obniżając poziom cholesterolu, zapobiega miażdżycy tętnic. Pełni bardzo ważną rolę w powstawaniu lecytyny oraz w metabolizmie tłuszczów i cholesterolu.
Niedobór. Może prowadzić do arteriosklerozy, zaparć, utraty włosów, wysokiego poziomu cholesterolu we krwi, nadpobudliwości, nagłych zmian nastroju i wysypki skórnej. Niedobór inozytolu w organizmie może być spowodowany spożywaniem dużych ilości kofeiny. Metabolizm inozytolu ulega zmianie przy niewydolności nerek i stwardnieniu rozsianym.
Źródła. Inozytol znajduje się w drożdżach piwnych, lecytynie, owocach, warzywach strączkowych, mięsie, mleku, nierafinowanej melasie, rodzynkach, warzywach i wszystkich ziarnach.
Prof. dr hab. Stanisław K. Wiąckowski
Sklep Poradnia.pl poleca
Przyspiesza wydalanie toksyn z moczem. Wykazuje silne działanie antyoksydacyjne oraz ma właściwości antystresowe. Dzięki usprawnieniu procesów metabolicznych organizm pozbywa się tzw. ksenobiotyków, czyli substancji obcych, zbędnych lub niebezpiecznych m.in. metabolitów przyjmowanych leków syntetycznych lub toksyn zawartych w żywności. Suplement diety.
Tonizuje układ nerwowy, poprawia kondycję fizyczną, działa antyoksydacyjnie. Grzyb Ganoderma lucidum określany jest mianem grzybka nieśmiertelności i długowieczności. Suplement diety.
Wzmocnienia organizmu przy nadmiernym wysiłku fizycznym i psychicznym oraz w stresie. Zalecany w okresie rekonwalescencji, oraz w stanach znużenia, nadmiernej pobudliwości. Również przy kłopotach z koncentracją i zapamiętywaniem. Suplement diety.
 |