UWAGA! Ten serwis używa cookies.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.

Zrozumiałem
MENU:
Reklama
Jonizator wody Aquator Silver
Jonizator wody Aquator Silver
Facebook
Googleplus
Twitter

Komentarze

Tiki – przyczyny, przebieg choroby, leczenie

 

Zaburzenia zachowania towarzyszące tikom

U dzieci z tikami ruchowymi i wokalnymi do częstych zaburzeń należą zaburzenia zachowania. W przyjętych klasyfikacjach ujmuje się je w 2 zespoły: zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (określane także jako nerwica natręctw, w literaturze fachowej pod nazwą zespołu OCD – od angielskiej nazwy: obsessive-compulsive disorder) oraz zespół nadpobudliwości ruchowej (ADHD –od angielskiej nazwy attention deficit hyperactivity disorder).

OCD występuje (wg różnych danych) u 30 do 70 proc. pacjentów z chorobą Tourette’a, a ADHD u około 50 proc.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne to zwykle natrętne myśli z towarzyszącym niepokojem albo lękiem i powtarzaniem w kółko tych samych czynności (np. mycia rąk, porządkowania przedmiotów w otoczeniu itd.) i poczuciem niedoskonałości ich wykonania, dążenia do perfekcjonizmu. Natomiast zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) charakteryzuje się głównie: nadmierną impulsywnością (niecierpliwość w oczekiwaniu na swoją kolej, wtrącanie się w tok rozmowy, trudność w zaplanowaniu pracy, wyrywanie się np. w szkole z odpowiedzią), nadpobudliwością ruchową (dziecko w ciągłym ruchu, nie może usiedzieć na miejscu ani dłużej skupić uwagi na wykonywaniu jednej czynności, nawet w trakcie jedzenia jest w ruchu, równocześnie wykonuje kilka czynności), zaburzeniami koncentracji uwagi (nie może skupić się np. na odrabianiu lekcji, czytaniu, rozpoczyna wiele czynności i nie kończy ich, nie pamięta o swoich obowiązkach i poleceniach, nie może zapamiętać czytanego tekstu, długo przygotowuje się do wykonania zadania). Jak widać z powyższego krótkiego zestawienia każdemu człowiekowi mogą zdarzać się trudności w wykonywaniu codziennych zadań i skupieniu uwagi, ale w przypadku opisanych zespołów zaburzenia te są jakby „normą” zachowania dziecka i odbijają się na ocenach w szkole, ocenach zachowania i postępach w nauce. Dzieci takie są też często postrzegane jako źle wychowane i takie do nich nastawienie może jeszcze pogorszyć ich zachowanie. Trudności w szkole występują niemal u połowy dzieci z zaburzeniami tikowymi. Prawdopodobnie jest to właśnie związane ze współistnieniem zespołu nadpobudliwości psychoruchowej.

 

Przyczyny tików

Przez długi czas uważano tiki za zaburzenia psychogenne. W takim rozumieniu choroby mogły utwierdzać lekarzy i badaczy badania mózgów chorych z tikami, w których nie znajdowano żadnych widocznych zmian. Dopiero w 1968 roku, kiedy po raz pierwszy skutecznie w leczeniu tików zastosowano lek haloperidol, blokujący specyficzne receptory w mózgu odstąpiono od teorii psychogennego podłoża choroby. W badaniach epidemiologicznych wskazuje się także na czynnik dziedziczny, rodzinny występowania tików. Nie udało się jednak znaleźć pojedynczego genu odpowiedzialnego za rozwój objawów. Być może zależy on od wielu genów, a bogactwo i zmienność obrazu klinicznego oraz towarzyszące zaburzenia zachowania są efektem zróżnicowanego działania różnych genów (mówimy o różnej ekspresji genów). Na pewno wiemy obecnie, że schorzenie to ma podłoże organiczne. Wskazuje na to również skuteczność różnych leków, których mechanizm działania jest dobrze poznany i które działają na specyficzne receptory bądź neuroprzekaźniki w mózgu.

 

Leczenie tików i towarzyszących im zaburzeń

Diagnostyka i leczenie tików powinny być prowadzone w poradni neurologicznej. Nie mniej jednak w rozpoznawaniu i leczeniu (np. zaburzeń zachowania) ogromną rolę odgrywają rodzice, opiekunowie, nauczyciele. Zrozumienie schorzenia i różnorakich ograniczeń (np. w procesie edukacji) wynikających z choroby może być wstępem do skutecznej terapii. Zaburzenia ruchowe i zaburzenia zachowania wpływają również na życie rodzinne i szkolne. Wytłumaczenie rodzicom czy nauczycielom istoty problemu (zachowanie dziecka nie wynika ze złego wychowania, złośliwości, niedbałości) jest niezbędnym wstępem do skutecznego leczenia i ochrony dziecka przed izolowaniem od otoczenia, wyłączaniem z udziału w codziennych obowiązkach czy przyjemnościach. Zrozumienie istoty choroby pomaga także w przełamaniu poczucia winy (np. za złe wychowanie dziecka) czy poczucia rodzinnego „obciążenia” problemami psychicznymi. W końcu wykwalifikowana pomoc psychologa jest nie mniej ważna niż leczenie farmakologiczne. W terapii behawioralnej stosuje się różne metody i techniki pomagające w opanowaniu tików bądź zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Leczenie farmakologiczne polega na stosowaniu leków doustnych, działających na wspomniane już różne układy receptorów i przekaźników chemicznych w mózgu. Dobór leku jest wysoce indywidualny. Zależy przede wszystkim od rodzaju tików (proste czy złożone), stopnia ich nasilenia i wpływu na codzienne życie, współistnienia innych objawów (OCD, ADHD), tolerancji leku przez chorego. W przypadku nieuciążliwych tików prostych można w ogóle nie prowadzić żadnego leczenia farmakologicznego. W końcu wybór leku podyktowany jest jego dostępnością (nie wszystkie leki polecane w światowym piśmiennictwie są w Polsce zarejestrowane w leczeniu tików). Do najczęściej stosowanych leków należą: klonidyna (skuteczna w leczeniu tików prostych), haloperidol czy pimozyd stosowane w leczeniu tików złożonych, czy nowsze jak sulpiryd czy risperidon. Stosowanie tych leków niestety ograniczają dość często objawy uboczne jak: senność, spadki ciśnienia, męczliwość, przyrost wagi. W leczeniu prostych tików ruchowych, dotyczących wybranej grupy mięśniowej skuteczna może być podawana miejscowo toksyna botulinowa. Wiele leków jest nadal badanych i stwarza nadzieję na skuteczniejsze w przyszłości leczenie. Należy jednak pamiętać, że leczenie tików jest kompleksowe, obejmując farmakoterapię, psychoterapię, terapię behawioralną. Wstępem jednak do skutecznej pomocy pacjentom jest prawidłowe i wczesne rozpoznanie i zrozumienie istoty choroby.

 

Dr n. med. Jarosław Sławek


Sklep Poradnia.pl poleca

RABAT 5%

Dokonując w sklep.poradnia.pl zamówienia za minimum 100 zł, użyj podanego poniżej kodu rabatowego.

Kod należy wpisać podczas finalizacji zamówienia, w trakcie wyboru sposobu płatności i dostawy, w pole Kod promocyjny (po prawej stronie), a następnie kliknąć w znajdujący się obok przycisk.

Kwota do zapłaty zostanie pomniejszona o 5%.

Kod rabatowy: PORADNIA