|
Przed potencjalnie szkodliwymi substancjami i mikroorganizmami organizm broni się za pomocą nieswoistych oraz swoistych mechanizmów odpornościowych, w których zaangażowane są procesy humoralne, jak i komórkowe. W przypadku mechanizmów nieswoistych ciało obce może być unieszkodliwione już przy pierwszym kontakcie, natomiast w przypadku mechanizmów swoistych musi być poprzedzone wcześniejszym kontaktem, podczas którego następuje wytwarzanie substancji odpornościowych, czyli przeciwciał.
Produkcję przeciwciał zapoczątkowuje kontakt antygenu, określonej substancji obcej, z immunologicznie kompetentnymi komórkami. Stanowią one swoiste komplementarne do antygenu produkty reakcji organizmu.
Przeciwciała należą głównie do grupy gamma-globulin. Wytwarzane są przez plazmocyty – komórki powstające w wyniku proliferacji i różnicowania limfocytów B po kontakcie z antygenem. Przeciwciała są również określane mianem immunoglobulin (Ig). Są symetrycznymi glikoproteinami. Składają się z dwóch łańcuchów lekkich (L-light) i dwóch łańcuchów ciężkich (H-haevy) połączonych mostkami dwusiarczkowymi. Pomiędzy łańcuchami LH znajduje się miejsce wiążące antygen.
Odporność organizmu można również wytworzyć przez podanie:
- unieszkodliwionych antygenów lub wytwarzających je mikroorganizmów (uodpornienie czynne), lub
- przeciwciał (uodpornienie bierne).
W uodpornieniu czynnym zawarty w szczepionce antygen wyzwala produkcję przeciwciał zapewniających organizmowi swoistą odporność wobec niego, która może utrzymywać się przez wiele lat, a czasami przez całe życie.
Szczepienia czynne dzieli się na:
- szczepienia rutynowe (obowiązkowe),
- szczepienia ze szczególnych wskazań.
Szczepieniom obowiązkowym zalecanym przez państwo powinni podlegać wszyscy. Zapewniają one ochronę przed niebezpiecznymi i rozpowszechnionymi chorobami zakaźnymi. Wyjątek stanowią szczepionki żywe, które są przeciwwskazane u osób z niedoborami odporności.
Szczepienia ze szczególnych wskazań wykonuje się tylko w określonych przypadkach, np. przy wyjazdach do krajów tropikalnych.
W zależności od zastosowanych antygenów rozróżnia się:
- szczepionki zawierające osłabione (zdolne do rozmnażania, ale pozbawione patogenności) drobnoustroje (szczepionki żywe),
- szczepionki zawierające nieaktywne drobnoustroje chorobotwórcze lub wyizolowane z nich antygeny (szczepionki martwe),
- toksoidy, zawierające toksyny pozbawione efektu biologicznego.
Immunomodulatory
Są to substancje, które wpływają na aktywność immunologiczną. Do immunomodulatorów endogennych należą cytokiny.
Cytokiny są endogennymi proteinami lub glikoproteinami o działaniu regulacyjnym. Cytokiny wytwarzane przez pobudzone limfocyty określa się także mianem limfokin.
Cytokiny o działaniu immunomodulacyjnym to m.in.: interleukiny (IL) i interferony (IFN).
Mianem interleukin określa się cytokiny, które wpływają głównie na funkcję limfocytów.
W zależności od pochodzenia wyróżnia się interferony: alfa, beta i gamma.
Interferony wykazują działanie przeciwwirusowe, przeciwproliferacyjne oraz immunomodulacyjne. Interferon alfa i beta wykazują przede wszystkim działanie przeciwwirusowe, interferon gamma głównie właściwości immunomodulujące. Interferony zapewniają ochronę komórek sąsiadujących z komórkami zakażonymi przez wirusy, natomiast te ostatnie ulegają zniszczeniu.
Immunomodulatory egzogenne
Należą tu preparaty zawierające wyciągi roślinne z korzenia Echinacea pallida i Echinacea purpurea stosowane w profilaktyce i wspomagającym leczeniu infekcji grypowych.
Związki syntetyczne: inozypleks i lewamizol.
Mikroorganizmy i ich pochodne: Enterococcus faecalis, E. coli i inne.
Leki immunosupresyjne
Tym pojęciem określa się substancje o działaniu hamującym reakcje immunologiczne. Najważniejszymi znanymi lekami immunosupresyjnymi są:
- cyklosporyna (Sandimmun Neoral),
- takrolimus (Prograf),
- sirolimus (Rapamune),
- glikokortykosteridy,
- cytostatyki,
- przeciwciała monoklonalne i poliklonalne.
Cyklosporyna, takrolimus i sirolimus
- Cyklosporyna jest hydrofobowym cyklicznym polipeptydem, w skład którego wchodzi 11 aminokwasów wytwarzanych przez grzyb Tolypocladium inflatum.
- Takrolimus jest laktonem makrolidowym zawierającym alfa beta-diketonamid związany strukturą hemitekalową w 23-członowy pierścień. Substancja ta jest produkowana przez Streptomyces tsukubaensis.
- Sirolimus wyizolowany został ze Streptomyces hygroscopius – rapamycyna.
- Glikokortykosteroidy w większości schematów leczenia immunosupresyjnego glikokortykosteroidy łączone są z innymi lekami hamującymi aktywność układu immunologicznego.
- Cytostatyki – spośród cytostatyków wykazujących działanie hamujące układ immunologiczny jako leki immunosupresyjne wykorzystuje się:
- cyklofosfamid,
- metotreksat,
- azatioprynę,
- mofetin mikofenolanu.
Leki immunosupresyjne stosuje się w przeszczepach narządów oraz chorobach autoimmunologicznych.
Prof. dr hab. farm. Irena Kozakiewicz
Sklep Poradnia.pl poleca
Zwiększa odporność. Przyspiesza regenerację organizmu. Wzmacnia system immunologiczny. Aktywizuje działania antyalergiczne. Podwyższa sprawność psychofizyczną. Bogate źródło przeciwciał. Suplement diety.
Poprawia samopoczucie i zwiększa energię życiową. Wzmacnia system immunologiczny. A-Z Noni Tahitan to 99,6% sok z tahitańskiego owocu noni. Suplement diety.
Zwiększa odporność organizmu. Poprawia kondycję stawów. Źródło wapnia i fosforu w optymalnym stosunku 2:1. Suplement diety.
 |
Choroby 
Pokaż/ukryj komentarze
Pokaż/ukryj formularz komentarzy
