|
Kwas pangamowy, pangaminian (witamina B15).
Kwas pangamowy został odkryty przez T. Krebsa, który był przekonany o jego wszechstronnych właściwościach. Związek ten został po raz pierwszy wyizolowany w 1951 roku z pestek moreli. Kwas pangamowy zwiększa o 300% odporność na zmęczenie, gdyż zmniejsza akumulację kwasu mlekowego w mięśniach, co jest nie bez znaczenia np. dla sportowców. Dotąd jednak nie wiadomo, czy człowiek lub zwierzęta mogą syntetyzować kwas pangamowy i czy jakąś chorobę można przypisać niedoborowi tego związku.
Kwas pangamowy przypuszczalnie bierze udział w transmetylacji, oddychaniu komórkowym. Pobudza on zużycie tlenu przez tkanki, zmniejszając niedotlenienie u szczurów po zakażeniu gronkowcami i paciorkowcami, przedłuża o wiele godzin przeżycie psów, które otrzymały śmiertelną dawkę cyjanków.
Podawanie kwasu pangamowego zwierzętom adaptuje je do zwiększonego wysiłku fizycznego. Podawanie kwasu pangamowego w czasie leczenia nowotworów związkami chemioterapeutycznymi zmniejsza toksyczność tych związków.
Najczęściej używa się kwasu pangamowego w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego, w chorobach skóry (sklerodermia, wyprysk, pokrzywka, łuszczyca). Kwas pangamowy bierze udział w przemianie lipidów, działa odtruwająco i lipotropowo, pobudza aktywność wielu enzymów utleniających. Próbuje się nim leczyć chorobę alkoholową, zapalenie wątroby, nowotwory, cukrzycę. Stosuje się go także jako odtrutkę w zatruciu toksynami.
Źródła. Znajduje się w pestkach moreli, otrębach ryżowych, pełnym ziarnie zbóż, nasionach dyni, ziarnie sezamowym, w kukurydzy, drożdżach piwnych, we krwi wołu i wątrobie końskiej.
Amygdalina (witamina B17)
Jest to glukozyd występujący w większości owoców z rodziny Rosaceae, a szczególnie w migdałach i morelach. Amygdalina jest wyżej ceniona niż pangamat.
Niektóre źródła sugerują, że ma działanie przeciwnowotworowe. Niekiedy stosuje się profilaktycznie specjalną dietę amygdalinową w celu zapobieżenia procesom nowotworowym. Zawiera ona przede wszystkim owoce, orzechy i bardzo duże dawki minerałów. Wydaje się, że efekty przeciwrakowe zawdzięcza się powstaniu w tkankach cyjanku wodoru, który zabija komórki rakowe. Niestety substancja ta może również niekorzystnie działać na zdrowe komórki.
Biotyna (witamina H)
Jest bliska witaminom z grupy B, ale wciąż trwają spory czy można ją uznać za witaminę. Została zidentyfikowana w 1940 roku przez Alberta Szent-Gyorgyi i Vincenta Du Vigneaud. Jej historia jest dość szczególna. Odkrywano ją wielokrotnie i za każdym razem nadawano jej inną nazwę: „bios”, „koenzym R”, „czynnik ochronny X” i „witamina H”. Stwierdzono jednak, że wszystkie te związki to jedna i tama sama substancja. Należy do związków rozpuszczalnych w wodzie, jest wchłaniana w jelicie cienkim, a jej nadmiar wydalany z moczem.
Biotyna jest pomocna we wzroście komórek i produkcji kwasów tłuszczowych, w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów i białek oraz w utylizacji innych witamin z grupy B. Jest aktywnym związkiem uczestniczącym w bardzo wielu reakcjach enzymatycznych, a także koenzymem w syntezie kwasów tłuszczowych i puryn. Wspomaga gruczoły potowe, układ nerwowy i szpik kostny. Pomaga łagodzić bóle mięśniowe. Ma wpływ na produkcję przeciwciał i układ immunologiczny. Od niej zależy stan zdrowia włosów i skóry. Sto miligramów biotyny dziennie może zapobiec wypadaniu włosów.
Niedobory
Objawami niedoboru biotyny są: anemia, brak apetytu, zakażenie błon śluzowych, depresja, bezsenność, bóle mięśniowe, wysypka, niepokój i wzrost poziomu cholesterolu we krwi, wypadanie włosów, drętwienie dłoni i stóp, nudności, letarg i powiększenie wątroby.
Objawy niedoboru mogą się zdarzać u dzieci. Niektórzy pacjenci szpitali karmieni sztucznie – np. dożylnie – mogą cierpieć na jej niedobory. U dzieci niedobór biotyny może wywołać łojotokowe zapalenie skóry lub tzw. ciemieniuchę, która charakteryzuje się tym, że owłosiona skóra głowy jest sucha i łuszczy się. Także infekcje grzybicze upośledzające wzrost włosów i powodujące zaburzenia centralnego układu nerwowego i układu odpornościowego mogą być spowodowane zbyt małą ilością biotyny potrzebnej do prawidłowego działania karboksylazy.
Biotynę mogą wytwarzać bakterie jelitowe i to w ilości wystarczającej do pokrycia dziennego zapotrzebowania organizmu. Jej niedobór może wystąpić u osób spożywających duże ilości surowego białka jaj, zawierającego glikoproteinę o nazwie awidyna, która tworzy z biotyną trwały związek nie rozkładany przez enzymy jelitowe. Gotowanie unieszkodliwia awidynę.
Długotrwała kuracja antybiotykowa może obniżyć produkcję biotyny w jelicie cienkim, a przez to podnieść ryzyko wystąpienia niedoboru.
Dawki
Oblicza się, że przeciętny człowiek spożywa od 28 do 42 mikrogramów biotyny, co wraz z ilością produkowaną przez jelito wystarcza, by zapobiec niedoborom.
Interakcje: Biotyna działa razem z kwasem foliowym i pantotenowym oraz witaminą B12. Może też łagodzić objawy niedoboru kwasu pantotenowego i cynku.
Stanisław K. Wiąckowski
Sklep Poradnia.pl poleca
Chela-Mag B6 polecany jest osobom cierpiącym na niedobory magnezu. Szczególnie osoby starsze oraz z niewydolnością krążenie, nadciśnieniem i cukrzycą. Suplement diety.
Uzupełnia niedobory kwasów omega-3 (EPA i DHA). Zawiera bezzapachowy czosnek oraz witaminy z grupy B. Korzystnie wpływa na poziom cholesterolu we krwi, elastyczność naczyń krwionośnych oraz ciśnienie krwi. Suplement diety.
Obniża poziom cholesterolu we krwi, pozostawiając poziom HDL (dobrego cholesterolu) bez zmian. Zmniejsza ryzyko rozwoju choroby wieńcowej. Zawarty w preparacie Beta Sitosterol wspomaga prawidłowe działanie prostaty. Suplement diety.
 |