UWAGA! Ten serwis używa cookies.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.

Zrozumiałem
MENU:
Reklama
Jonizator wody Aquator Silver
Jonizator wody Aquator Silver
Facebook
Googleplus
Twitter

Komentarze

Chrońmy tarczycę. Wchłaniajmy jod!

Chrońmy tarczycę. Wchłaniajmy jod!Morskie powietrze przesycone jest jodem. Przebywając nad morzem, warto częściej spacerować wzdłuż brzegu i głęboko oddychać. Sól zawarta w powietrzu oczyszcza drogi oddechowe, a zjonizowane morskie powietrze poprawia nastrój.
Jod jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. W ciele człowieka znajduje się od 15 do 30 miligramów jodu. Ponad 60% znajduje się w gruczole tarczycy, pozostała ilość występuje głównie w jajnikach, kościach i krwi. Pierwiastek ten jest potrzebny do produkcji hormonów tarczycy i powinien być stale, w niewielkich ilościach dostarczany z pożywieniem.

 

Niedobór jodu wywołuje bardzo często wole endemiczne, niedoczynność tarczycy i zaburzenia rozrodczości. W następstwie tarczyca nie mogąc wytwarzać potrzebnej ilości hormonów, zaczyna się powiększać, by większa liczba tkanek gruczołowych mogła nadążyć z ich produkcją.

Zwiększona podaż jodu i małe dawki hormonów tarczycy zapobiegają więc dalszemu rozwojowi wola, które nieleczone może spowodować w przyszłości wiele kłopotów zdrowotnych. Żeby zobrazować chorobotwórczą skalę zjawiska wystarczy powiedzieć, że jeden na sto noworodków rodzi się z wolem tarczycy, natomiast jeden na cztery tysiące ma objawy niedoczynności tarczycy (co bez dalszego leczenia może doprowadzić do zespołu chorobowego zwanego kretynizmem).

Światowa Organizacja Zdrowia za normę uznaje wydalanie w 1 litrze moczu ok. 10 mikrogramów jodu. Tymczasem w Polsce noworodki wydalają go 2–5 razy mniej.

U kobiet w ciąży zapotrzebowanie na jod znacznie wzrasta. W 12 tygodniu ciąży tarczyca płodu podejmuje produkcję własnych hormonów, a jod jest pobierany z organizmu matki. Jego niedobór powoduje powstawanie wola u ciężarnych, może również być przyczyną poronienia, dlatego spora grupa kobiet zażywa kompleksy witaminowe (np. maternę), które mają jod w swoim składzie.

 

Chora tarczyca

Od tarczycy zależy nie tylko stan zdrowia i dobre samopoczucie psychiczne, ale również sprawność umysłowa. Wytwarza ona bowiem i magazynuje ważne hormony: tyroksynę (T4) oraz trójjodotyroninę (T3). Hormon T3 jest od 5 do 10 razy bardziej aktywny od T4. Tyroksyna przekształca się w organizmie (w innych narządach i mięśniach) w hormon T3.

Hormony tarczycy –T4 i T3 – odgrywają ogromną rolę w procesach wzrostu, rozwoju i czynności wielu tkanek. Od prawidłowego stężenia tych hormonów zależy prawidłowy rozwój i czynność mózgu oraz całego układu nerwowego, przemiany energetyczne i produkcja ciepła, rozwój i dojrzewanie układu kostnego, metabolizm, czyli przemiana węglowodanów, tłuszczów i białek, bilans wodny, a także regulacja siły mięśniowej. Tarczyca produkuje ponadto hormon zwany kalcytoniną, stosowany w leczeniu osteoporozy. Nadmiar hormonów tarczycy (czyli nadczynność) przyspiesza osteoporozę. Hormony tarczycy przyspieszają przemianę materii, chroniąc przed otyłością. Kiedy hormonów jest za dużo lub za mało, oznacza to chorobę tarczycy.

 

Jod w pożywieniu

W Polsce przeważa umiarkowany niedobór jodu wśród ogółu mieszkańców, szczególnie wśród dzieci i młodzieży. Endokrynolodzy ostrzegają jednak przed skutkami jego niedoboru w pożywieniu. Aż ponad 80 proc. dzieci wydala z moczem przez dobę znacznie poniżej normy tego pierwiastka. Jednocześnie tylko 22,5 proc. rodzin badanych dzieci używa soli jodowanej.

Od 1997 r. istnieje obowiązek jodowania soli kuchennej 3 ± 19 mg/kg soli. Aktualnie rozporządzeniem ministra zdrowia z dnia 30.06.2000 r. zakazuje się produkcji i wprowadzania do obrotu w celach spożywczych niektórych rodzajów soli. Zgodnie z omawianym rozporządzeniem do jodowania soli spożywczej stosuje się zarówno jodek potasu, jak i jodan potasu. Mimo dobroczynnego działania soli jodowanej nie należy spożywać jej więcej niż 1 łyżeczkę dziennie.

 

Dzienne zapotrzebowanie na jod:

  • do 6 miesiąca życia – 40 mikrogramów
  • od 7 do 12 miesiąca życia – 50 mikrogramów
  • od 1 do 3 roku życia – 70 mikrogramów
  • od 4 do 6 roku życia – 90 mikrogramów
  • od 7 do 9 roku życia – 120 mikrogramów
  • od 10 do 15 roku życia – 150 mikrogramów
  • od 16 do 18 roku życia – 160 mikrogramów (jak osoby dorosłe).

Kobiety w ciąży – 180 mikrogramów; karmiące matki (200 mikrogramów).

 

Źródła jodu

Bałtyk należy do mórz bogatych w jod, dlatego podczas nadmorskich spacerów doskonale uzupełniamy jego zapasy. Jeszcze skuteczniejsze „jodowanie” następuje w Ciechocinku pod tężniami. Jod zawierają także solanki w Iwoniczu, Rabce i Rymanowie. Niestety w większości regionów Polski występują zbyt małe ilości jodu w glebie, co pociąga za sobą małą zawartość jodu w żywności i wodzie. W tej sytuacji najlepszym sposobem na uzupełnienie jodu w organizmie jest spożywanie ryb morskich i owoców morza. Tran rybi zawiera 840 mikrogramów jodu. Z ryb szczególnie polecane są: łosoś, wątłusz, flądra, śledź i dorsz. To naturalne i pewne źródło jodu w pożywieniu, ponieważ w warzywach, owocach, produktach zbożowych oraz mlecznych zawartość tego pierwiastka jest zmienna i zależy w dużym stopniu od miejsca uprawy lub hodowli. Gdy gleba jest uboga w ten składnik mineralny, rośliny na niej rosnące również nie zawierają go wiele. Zawartość jodu w mleku i jego przetworach zależy z kolei od jego obecności w paszy spożywanej przez krowy.

Źródłem jodu mogą być również pewne gatunki wód mineralnych.

 

Wystrzegaj się!

Niektóre produkty spożywcze zawierają substancje wolotwórcze, które mogą ograniczać przyswajanie jodu z żywności. Polega to na blokowaniu wiązania jodu i tworzenia z tyrozyny tyroksyny niezbędnej do produkcji hormonów tarczycy. Wystrzegać się więc należy częstego spożywania przede wszystkim kapusty, kalafiora, rzepy, brukwi, brukselki i soi. Osoby, u których rozwinęło się wole proste lub stwierdzono niedobór jodu powinny również ograniczyć spożywanie orzeszków ziemnych i gorczycy, bogatych w substancje wolotwórcze.

 

Małgorzata Loroch

 

………

 

Wzmianki o chorobach wywołanych niedoborem jodu istnieją już w Starym Testamencie. Wizerunki ludzi z wolem zachowały się na rysunkach, obrazach, rzeźbach, ceramice, głównie z okolic Berna w Szwajcarii, a także na freskach z Gandharu w Indiach. W Europie, począwszy od XII wieku, wielokrotnie portretowano kobiety i mężczyzn z powiększoną tarczycą. Istnieje autoportret Michała Anioła z wolem, którego nabawił się ponoć, malując słynne freski w Kaplicy Sykstyńskiej. Prawidłową tarczycę narysował po raz pierwszy w 1500 r. Leonardo da Vinci. Przedstawił ją jako kulisty, dwupłatowy twór wypełniający puste przestrzenie szyi.

 

Jod jako składnik odżywczy został odkryty w organizmach żyjących w morzu dopiero na początku XIX wieku. Otrzymał go po raz pierwszy w 1811 roku francuski chemik Bernard Cortois przez utlenienie ługów uzyskanych z popiołów po spaleniu morskich wodorostów.

 

Najbardziej narażeni na niedobór jodu są mieszkańcy Himalajów i Andów. W Europie niedobór tego pierwiastka występuje na terenie Alp, Apeninów, Pirenejów i Karpat. W Polsce wole występuje średnio u 30–40 proc. dzieci w wieku szkolnych oraz u 28 proc. kobiet i 18 proc. mężczyzn. Dużo częściej dokucza kobietom niż mężczyznom, szczególnie zamieszkałym na południu Polski.

 

Porozmawiaj z lekarzem, kiedy:

  • szybko się męczysz
  • masz suchą i bladą skórę
  • pojawia się skłonność do zapominania
  • pojawiają się zaparcia
  • z trudem utrzymujesz równowagę
  • ręce i stopy stają się chłodne
  • zauważysz obrzęk twarzy, chrapliwy i niski głos
  • powiększony jest gruczoł tarczycy.

 

Warto wiedzieć

  • Używaj soli, gdy potrawa jest gotowa, a nie podczas gotowania, aby jod nie uległ zniszczeniu.
  • 100 g soli jodowanej zawiera 2500 mikrogramów jodu.
  • Dwie kromki żytniego chleba zawierają 11 mikrogramów jodu.
  • Zielona sałata zawiera go aż ok. 62 mikrogramów
  • 100 g śledzia smażonego to 130 mikrogramów jodu.
  • Woda mineralna gasi pragnienie i jest ważnym źródłem jodu. 1 szklanka dziennie specjalnej wody jodowanej zaspokaja dobowe zapotrzebowanie.


Sklep Poradnia.pl poleca

RABAT 5%

Dokonując w sklep.poradnia.pl zamówienia za minimum 100 zł, użyj podanego poniżej kodu rabatowego.

Kod należy wpisać podczas finalizacji zamówienia, w trakcie wyboru sposobu płatności i dostawy, w pole Kod promocyjny (po prawej stronie), a następnie kliknąć w znajdujący się obok przycisk.

Kwota do zapłaty zostanie pomniejszona o 5%.

Kod rabatowy: PORADNIA