|
Mięśniaki zaliczane są formalnie do łagodnych rozrostów nowotworowych. Oznacza to, że komórki mięśniowe, z których zbudowana jest macica namażają się nadmiernie w określonym regionie narządu, tworząc guz – mięśniak. Wbrew temu, z czym większości z nas kojarzy się słowo nowotwór, mięśniaki mają charakter całkowicie łagodnych rozrostów, incydentalnie wręcz prowadzących do stanów zagrażających zezłośliwieniem zmiany (w około 1 proc. przypadków dochodzi do złośliwej przemiany mięśniaka w mięsaka gładkokomórkowego).
Przyczyny powstawania mięśniaków nie są do końca jasne. Większość teorii łączy ich etiologię z nierównowagą hormonalną organizmu, a dokładniej z nadmierną produkcją lub zwiększoną wrażliwością na estrogeny. Za hipotezą tą przemawia fakt, iż mięśniaki występują praktycznie jedynie u kobiet w wieku rozrodczym (najczęściej pomiędzy 35 a 45 rokiem życia).
Według niektórych badaczy, etiologii mięśniaków należy szukać w nieprawidłowym rozwoju narządów rozrodczych jeszcze w okresie płodowym. W zasadzie mięśniaków nie spotyka się u dziewcząt przed okresem pokwitania. Natomiast u kobiet po menopauzie wielkość guzów pozostaje niezmieniona lub ulega niewielkiemu zmniejszeniu. W rzadkich przypadkach obserwuje się gwałtowny wzrost mięśniaków po okresie przekwitania. Częściej występują u kobiet, które nie rodziły dzieci, jednak w czasie ciąży mięśniaki często szybko powiększają rozmiary. W niektórych przypadkach po ciąży równie szybko powracają do stanu wyjściowego. Niekiedy jednak ich wielkość nie ulega zmianie po porodzie. Występują u około 10–20 proc. populacji kobiet, stanowiąc grupę najczęstszych łagodnych rozrostów nowotworowych.
Mięśniaki mają kształt kulistych tworów umiejscowionych w macicy, bądź pod jej wewnętrzną wyściółką. Te, które wpuklają się do światła jamy macicy zwane są podśluzówkowymi; te pod otrzewną okrywającą macicę od zewnątrz – podsurowicówkowymi, a te wewnątrz jej ściany – śródściennymi. Mięśniaki niekiedy tworzą ruchome uszypułowane guzy mogące sugerować guzy jajników. Ich umiejscowienie wpływa zarówno na objawy jakie ze sobą niosą, jak i na formę leczenia.
Małe mięśniaki w początkowym okresie rozwoju mogą nie dawać żadnych dolegliwości. Kobieta dowiaduje się o ich istnieniu niejako przypadkowo w trakcie rutynowego badania klinicznego lub badania ultrasonograficznego wykonywanego z innego powodu. Większe guzy najczęściej powodują przedłużające się i obfite krwawienia miesiączkowe. Czasem obfite krwawienia mogą u pacjentki spowodować anemizację (spowodowaną nadmierną utratą krwi), a co za tym idzie uczucie osłabienia. Długotrwałe krwawienia, często lekceważone przez kobiety, mogą nawet doprowadzić do stanów zagrażających życiu. Znane są przypadki, gdy kobiety zgłaszały się do lekarza z poziomem hemoglobiny 1,2 mg% (przy normie 13–15 mg%). W takich przypadkach jedynie szybka interwencja i operacja w trybie nagłym, ratowała kobiecie życie. Kolejnym objawem mogą być bóle w obrębie miednicy małej. Są one najczęściej spowodowane szybkim wzrostem guza i naciąganiem przez niego otrzewnej, skurczami trzonu macicy, czy też wreszcie uciskiem na sąsiadujące narządy. Mięśniaki umiejscowione w szyjce macicy, poza krwawieniem mogą powodować upławy i bolesność w czasie współżycia płciowego. Stosunkowo rzadko dochodzi do martwicy i wtórnego zakażania mięśniaków, które objawia się podwyższeniem temperatury, rozlaną bolesnością brzucha oraz niekiedy dreszczami. Z tak dramatycznymi objawami spotykamy się najczęściej w przypadku szybkiego wzrostu guzów przy ich słabym unaczynieniu. Dolegliwości występują gwałtownie i mają olbrzymie nasilenie. Mogą sugerować perforację wrzodu żołądka, martwicę jelita, czy rozlane zapalenie wyrostka robaczkowego. Część kobiet skarży się na niecharakterystyczne uczucie wypełnienia lub ciężaru w podbrzuszu oraz bóle okolicy krzyżowej. W przypadkach zaniedbanych, gdy mięśniak osiągnie bardzo duże rozmiary (notowano mięśniaki o wadze kilku kilogramów i wielkości głowy dziecka) obserwuje się powiększenie obwodu brzucha, częstomocz i uporczywe zaparcia (w wyniku ucisku guza na odbytnicę). W przypadkach uszypułowanych guzów, może niekiedy dojść do skrętu szypuły i niedokrwienia mięśniaka, co prowadzi do wystąpienia silnych bólów brzucha, przypominających objawy zapalenia przydatków lub skrętu torbieli jajnika.
Mięśniaki mogą również niekorzystnie wpływać na płodność kobiety. Wykrywa się je czasem w trakcie rutynowej diagnostyki u kobiet mających trudności z zajściem w ciążę lub jej donoszeniem. Umiejscowienie w okolicy ujść jajowodów może powodować ich niedrożność. Liczne, nawet drobne rozsiane mięśniaki mogą utrudniać zagnieżdżenie się zarodka w błonie śluzowej macicy. W przypadku już istniejącej ciąży, mięśniaki mogą stanowić istotne jej powikłanie. Poprzez upośledzenie ukrwienia błony śluzowej macicy w okolicy tworzącego się łożyska, może dochodzić do nawracających krwawień, niekiedy bardzo obfitych, zaś w skrajnych wypadkach, nawet do poronień.
Diagnostyka mięśniaków ma najczęściej prosty i nieinwazyjny charakter. W znakomitej większości przypadków wystarcza zwykłe badanie ginekologiczne oraz badanie ultrasonograficzne. Preferowane jest badanie sondą przezpochwową, jako badanie dokładniejsze i dostarczające większej ilości danych. Niekiedy, głównie w przypadkach podejrzenia zmiany podśluzówkowej, wykorzystuje się tzw. histeroskopię, czyli wziernikowanie jamy macicy. Jednak ostateczne rozpoznanie stawia się po przeprowadzeniu badania histopatologicznego po usunięcie zmienionej tkanki.
Postępowanie w przypadku wykrycia mięśniaków uwarunkowane jest kilkoma czynnikami. Do najczęściej branych pod uwagę zaliczamy wielkość i liczbę guzów, ich umiejscowienie, szybkość wzrostu, powodowane objawy kliniczne oraz wiek i wolę samej pacjentki.
Małe bezobjawowe zmiany najczęściej jedynie obserwuje się, zalecając kontrole ginekologiczne (w tym badanie ultrasonograficzne co 3–6 miesięcy). Za usunięciem zmiany przemawiają jej duże rozmiary, nawracające obfite krwawienia prowadzące do anemizacji lub ból. Zaobserwowanie szybkiego wzrostu guza powinno być wskazaniem do operacji w trybie pilnym, ze względu na niebezpieczeństwo rozwoju nowotworu złośliwego.
Sklep Poradnia.pl poleca
Polecany dzieciom i młodzieży w okresie intensywnego wzrostu. Kobiety w okresie przed i pomenopauzalnym jako profilaktyka osteoporozy. W przeziębieniu oraz przy objawach alergii. Suplement diety
Łagodzi objawy menopauzy: uderzenia gorąca, nadmierne pocenie się, problemy z koncentracją, bezsenność oraz drażliwość lub przygnębienie. Suplement diety.
Naturalny preparat pochodzenia roślinnego, uzupełniający dietę w pochodzące z soi izoflawony - fitoestrogeny, które wpływają na łagodzenie dolegliwości związanych z okresem menopauzy. Suplement diety.
 |