|
 Witaminę K odkrył w 1935 roku Henrik Dam. Zauważył on, że mieszanina lucerny i mączki rybnej może hamować krwawienie. Obecnie znanych jest kilka witamin K, dwie naturalne i kilka syntetycznych. Witamina K1 (fytomenadion) jest substancją wytwarzaną przez rośliny, K2 (menachinan) produkowaną przez bakterie jelitowe, a np. witamina K3 (menadion) jest syntetyzowana.
Najlepiej poznaną funkcją witaminy K jest regulowanie krzepliwości krwi. Witamina ta odgrywa ważną rolę w produkcji protrombiny, białka niezbędnego dla krzepnięcia krwi. Jest to więc witamina przeciwkrwotoczna. Jest również potrzebna w biosyntezie osteokalcyny (białko występujące w kościach, niezbędne do ich prawidłowej mineralizacji) oraz innych białek wiążących wapń, występujących w nerkach, łożysku, płucach, śledzionie oraz w osoczu krwi.
Niedobór witaminy K1 może być przyczyną osteoporozy i związanej z tym zwiększonej łamliwości kości. Witamina K1 jest katalizatorem w metabolizmie osteokalcyny, która stanowi białkową matrycę dla tworzenia nowych kości. Dopóki witamina ta jest obecna w organizmie, dopóty osteokalcyna wiąże jony wapnia, proces mineralizacji kości przebiega normalnie. Wielu specjalistów poleca kontrolowanie poziomu tej witaminy w surowicy krwi jako jedną z metod profilaktyki osteoporozy i wykrywania jej pierwszych objawów.
Jak wykazały badania na usuniętych z organizmu komórkach nowotworowych witamina K może hamować rozwój nowotworów piersi, jajników, okrężnicy, żołądka, pęcherzyka żółciowego, wątroby i nerek. Zanim jednak zaczniemy zalecać stosowanie witaminy K przeciw nowotworom, trzeba poczekać na dalsze wyniki prac badawczych.
Nadmiar
Przedawkowanie witaminy K może prowadzić do niedokrwistości u zwierząt, a u noworodków może spowodować ostrą żółtaczkę. Z tego względu witaminę K można nabyć w aptekach tylko na receptę.
Niedobór
Niedobory tej witaminy są zjawiskiem bardzo rzadkim. Najczęściej zdarzają się u noworodków, które potrzebują dni lub nawet tygodni dla wykształcenia kolonii bakterii potrzebnych do syntezy witaminy K. Z tego względu matkom przed porodem i dziecku tuż po porodzie podaje się witaminę K. W warunkach fizjologicznych witamina K syntetyzowana jest w dostatecznych ilościach przez florę bakteryjną jelit. U osób dorosłych spożywających mało zielonolistnych warzyw, u alkoholików, którzy mają uszkodzoną wątrobę, u osób cierpiących na zespół złego wchłaniania tłuszczów lub po długotrwałym podawaniu niektórych leków, np. antybiotyków, sulfamidów, mogą wystąpić braki tej witaminy. Antagonistami witaminy K są również salicylany. Ponadto, jak to już zauważono w przypadku innych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, wchłanianie witaminy K z jelit zależy od obecności żółci. Stany niedoboru witaminy K mogą być następstwem niedrożności przewodów żółciowych.
Niedobór witaminy K objawia się niedającym się zahamować krwawieniem. U noworodka mogą wystąpić krwotoki do nadnerczy, mózgu, przewodu pokarmowego oraz pępowiny. U człowieka dorosłego również mogą wystąpić krwawienia, najczęściej po operacji dróg żółciowych.
W stanach niedoboru witaminy K lub po podaniu antagonistów witaminy K, jak dikumarol, zmniejsza się aktywność niektórych czynników tromboplastycznych w osoczu.
Witamina K występuje w lucernie i w większości zielonolistnych warzyw: w szpinaku, kalarepie, kapuście, kalafiorze, a także w pomidorach, kiełkach zbożowych, oleju sojowym, marchwi itd. Owoce oraz ziarna większości zbóż zawierają tylko niewielkie jej ilości.
Dobrym źródłem witaminy K są również: ser, żółtka jaj i wątróbka. Owoce, pleśnie, drożdże i grzyby zawierają raczej niewielkie ilości witaminy K. Ponieważ jednak występuje ona w licznych bakteriach, większość materiału zwierzęcego i roślinnego rozkładającego się w procesach gnilnych zawiera znaczne ilości witaminy K.
Witamina K występuje w największym stężeniu w wątrobie. Mniejsze ilości wykryto w przewodzie pokarmowym, mięśniach szkieletowych i w osoczu.
Zapotrzebowanie na witaminę K u osób dorosłych ocenia się na 1 mg/kg masy ciała na dobę, zaś u noworodków na 1–5 mg/dobę.
Do antagonistów witaminy K należą: witamina D, B1, B10, B12. Duże dawki witaminy E mogą osłabić działanie witaminy.
Prof. dr hab. Stanisław K. Wiąckowski
Sklep Poradnia.pl poleca
Obniża poziom cholesterolu we krwi, pozostawiając poziom HDL (dobrego cholesterolu) bez zmian. Zmniejsza ryzyko rozwoju choroby wieńcowej. Zawarty w preparacie Beta Sitosterol wspomaga prawidłowe działanie prostaty. Suplement diety.
Wspomaga prawidłowe krążenie krwi (L-arginina). Wzmacnia układ odpornościowy (Vilcacora). Reguluje funkcje układu krwionośnego (L-arginina). Suplement diety.
Chela-Mag B6 polecany jest osobom cierpiącym na niedobory magnezu. Szczególnie osoby starsze oraz z niewydolnością krążenie, nadciśnieniem i cukrzycą. Suplement diety.
 |
Żywienie 
Pokaż/ukryj komentarze
Pokaż/ukryj formularz komentarzy
