Noga lub ręka w gipsie uzmysławia trud normalnego funkcjonowania. Codzienne czynności stają się trudne do wykonania, co w poważnej mierze ogranicza samodzielność.

 

Jakie są najczęstsze przyczyny złamań i dlaczego są one niebezpieczne?

Ryzyko złamania ręki lub nogi pojawia się choćby w mieszkaniu, gdzie pośliznąć się można na mokrej podłodze, „ruchomym” dywanie czy w łazience podczas wychodzenia z wanny. Odrobina nieuwagi albo potknięcie i tracimy równowagę. Właśnie te nieszczęśliwe upadki są najczęstszą przyczyną złamań. To może się zdarzyć na ulicy, w pracy, podczas jazdy na rowerze, przy wysiadaniu z autobusu. Do złamań dochodzi również podczas uprawiania sportu, szczególnie gdy nie jesteśmy przyzwyczajeni do wysiłku i nie potrafimy wyczuć momentu, kiedy zbyt mocne obciążenie kości może uszkodzić ich strukturę.

Ryzyko złamań znacznie się zwiększa jeśli wykonujemy niebezpieczne prace np. budowlane, podczas których narażeni jesteśmy nie tylko na złamania, ale i zmiażdżenia.

Szczególną grupą ludzi podatnych na złamania są osoby cierpiące na osteoporozę – chorobę kości. Złamania występują też w powiązaniu z guzami kości i szpiku kostnego.

 

Jak zbudowane są kości kończyn?

Szkielet człowieka składa się ze szkieletu osiowego, położonego wzdłuż osi ciała i szkieletu kończyn. W skład pierwszego wchodzą: czaszka, kręgosłup, żebra i mostek. Drugi tworzą kości kończyn górnych i dolnych oraz kości pasów (obręczy) barkowego i miednicznego.

Kości szkieletu osiowego umożliwiają zachowanie wyprostowanej postawy, podpierają ciało (m.in. kręgosłup) i osłaniają narządy wewnętrzne. Szkielet kończyn umożliwia poruszanie się i wykonywanie rozmaitych innych skomplikowanych czynności.

Ręka człowieka składa się z kości ramiennej, promieniowej i łokciowej, a w dłoni wyróżniamy kości nadgarstka, śródręcza i palców.

Kości nóg natomiast składają się z kości udowej umiejscowionej nad kolanem, kości strzałkowej, piszczelowej i stępu poniżej kolana. Kości stóp to kości śródstopia i palców.

Kość jest silnie unaczynioną tkanką, w skład której wchodzą min. włókna kolagenowe nadające jej elastyczność oraz związki wapnia, które decydują o twardości. Kości kończyn, tzw. kości długie składają się z trzonu i nasady kości oraz powierzchni stawowej. Okryte są okostną – błoną łącznotkankową (periosteum), która wytwarza i odkłada nowe warstwy kości. Zewnętrzna, twarda warstwa kości to tzw. istota zbita, pod nią znajduje się istota gąbczasta, zbudowana z cienkich blaszek kostnych, między którymi umiejscowiony jest czerwony szpik kostny.

Kości każdego człowieka posiadają różną długość; w trakcie całego życia kilkakrotnie ulegają przebudowie i przekształceniom. Dzieje się tak na skutek obciążeń mechanicznych i wymagań najpierw rozwijającego się, a następnie starzejącego się organizmu.

Reklama
Reklama

Jonizatory wody

Jonizatory wody

Woda alkaliczna w kilka minut. Już od 355 zł.

 

Złamanie i jego rodzaje

Definicja złamań określa je jako częściowe lub całkowite przerwanie ciągłości kości (fractura ossis).

Złamania zwłaszcza kości długich są zawsze bardzo niebezpieczne. Można je podzielić na złamania zupełne – jeśli kość została przerwana w całym obwodzie, na złamania częściowe (tzw. złamanie zielonej gałązki) i złamania wieloodłamowe – jeśli nastąpiło przerwanie kości dzielące ją na więcej niż dwa fragmenty.

Inne rodzaje złamań wyróżnia się na podstawie uszkodzenia skóry. Jeśli jej struktura nie została naruszona, mówimy o złamaniu zamkniętym; kiedy złamana kość przerywa skórę – to złamanie jest otwarte. Jeśli fragmenty kości po złamaniu są wgniecione w siebie, mówimy o złamaniu zaklinowanym.

Złamania zmęczeniowe powstaje w wyniku powtarzających się przeciążeń kończyny; złamanie powiązane z chorobą (zapaleniem, nowotworem) określa się jako patologiczne.

Czasem może dojść do tzw. złamania awulsyjnego, kiedy kość nie tylko ulega całkowitemu przerwaniu, ale też następuje oderwanie jej fragmentu. Tego rodzaju złamania spowodowane są uszkodzeniem występów kostnych. Dochodzi do nich, jeśli mięśnie stają się silniejsze i bardziej wytrzymałe niż ich kostne przyczepy. Złamań awulsyjnych doznają głównie sportowcy.

 

Objawy złamania

Najczęstszym objawem złamania kości ręki czy nogi jest ból i obrzęk w miejscu złamania. Czasami – pocieszamy się – że to tylko stłuczenie lub nadwerężenie, np. w przypadku złamań zamkniętych, spowodowanych intensywnymi ćwiczeniami. Jeśli jednak nie możemy ruszyć ręką, zauważamy jej sinienie i szybko powstającą opuchliznę – to powinno skłonić do szukania natychmiastowej pomocy lekarza. Jest to niezbędne zwłaszcza w przypadku odczuwania mrowienia i drętwienia w kończynie oraz zaniku tętna poniżej złamania. Na złamanie wskazywać może też nienaturalny kształt kończyny, również jej długość (skrócenie) lub widoczne wybrzuszenie.

 

Pierwsza pomoc i leczenie

Jak pomóc osobie, np. ze złamaną nogą? Przede wszystkim trzeba zdjąć pacjentowi obuwie i starać się nie dopuścić do niedokrwienia. Następnie należy unieruchomić złamaną kończynę i nie narażać chorego na poruszanie. Jeśli doszło do złamania np. kości udowej czy podudzia, właściwe jest unieruchomienie tej części kończyny czymś sztywnym. Podobnie postępujemy w przypadkach złamań ręki, przy czym kość promieniową najlepiej unieruchomić trójkątną chustą. Jeśli podczas złamania doszło do krwawienia, trzeba założyć odpowiedni opatrunek uciskowy.

Medyczna pomoc polega na nastawieniu złamanej kości. Lekarz na podstawie zdjęcia rentgenowskiego, umieszcza kończynę w specjalnej szynie lub zakłada opatrunek gipsowy. Bardzo ważne dla szybkiego gojenia się złamania jest prawidłowe nastawienie kości, gdyż umieszczona w gipsie na kilka tygodni, może się źle zrosnąć lub nie zrosnąć wcale.

Poważne i skomplikowane złamania wymagają leczenia operacyjnego i zastosowania specjalnych narzędzi do złożenia złamanej kości, takich jak śruby, gwoździe i płytki. Dodatkowymi środkami wspomagającymi leczenie są antybiotyki i leki przeciwzakrzepowe.

Zrośnięta kończyna po usunięciu gipsu jeszcze nie jest całkowicie wyleczona. Osłabiona, dużo lżejsza niż zdrowa, wymaga rehabilitacji i ćwiczeń. Często zdarza się, że skutki złamania odczuwalne są jeszcze wiele lat po wyleczeniu.

 

Powikłania i skutki złamań

Niebezpieczeństwo złamań przejawia się w różnego rodzaju powikłaniach. Najczęstszym występującym skutkiem ubocznym jest wstrząs pourazowy, do którego dochodzi w wyniku utraty dużej ilości krwi. W przypadku złamania kości udowej można jej stracić nawet kilka litrów. Innym następstwem złamania jest uszkodzenie znajdujących się w pobliżu kości naczyń krwionośnych, nerwów, a nawet mięśni. Występują w związku z tym zaburzenia czucia. Niejednokrotnie w wyniku złamania dochodzi też do zakażeń, szczególnie podczas złamań otwartych, kiedy głęboka rana umożliwia przenikanie w głąb tkanek bakterii z zewnątrz. Groźnym skutkiem złamania są zatory tłuszczowe, które zaburzają ukrwienie narządów; kuleczki tłuszczu za złamanej kości poprzez krew mogą wędrować do płuc i mózgu, w rezultacie powodując zawał.

Poważnym powikłaniem w trakcie leczenia jest brak zrastania się kończyny, określany jako tzw. staw rzekomy. Po zdjęciu gipsu natomiast najczęściej dochodzi do osłabienia mięśni. Nie należy wtedy forsować ręki, a w przypadku złamań nóg – biegać lub wykonywać podskoków.

Reklama
Reklama

 

Złamania i osteoporoza

Na złamania kończyn – o czym już wspomnieliśmy – szczególnie podatne są osoby cierpiące na osteoporozę. Choroba ta polega na dużej utracie masy kostnej, co powoduje osłabienie kośćca. Jest związana z powstającym z wiekiem deficytem hormonów i dotyczy z reguły osób, które ukończyły pięćdziesiąty rok życia.

Duży ubytek wapnia, decydującego o twardości kości, zwiększa ich łamliwość. W przypadku osób starszych, miewających zawroty głowy i zaburzenia równowagi, praktycznie każdy upadek grozi złamaniem. Najczęściej występującym jest złamanie nasady kości udowej i kości przedramienia. Bardzo niebezpieczne i trudne do wyleczenia jest złamanie szyjki kości udowej. W niektórych przypadkach nigdy nie dochodzi do zrośnięcia kości w tym miejscu i jedynym ratunkiem jest zastąpienie głowy i szyjki kości udowej endoprotezą – tzw. protezą połowiczną.

Wydawać się może, że wyleczenie złamanej kończyny ogranicza się do nastawienia i unieruchomienia jej opatrunkiem gipsowym. Jeśli zrośnie się prawidłowo, to dopiero połowa sukcesu... Nie zapominajmy, że zrośnięta kość kończyny wymaga szczególnych zabiegów, nie wyłączając leczniczego masażu. Bardziej skomplikowane przypadki złamań są trudne do wyleczenia i czasem pacjent musi żyć kilka lat z umieszczoną przez lekarza w jego nodze skomplikowaną „konstrukcją” scalającą kość.

Starajmy się więc uważać podczas wysiłków fizycznych i bądźmy ostrożni tam gdzie mogą przydarzyć się upadki. A zdarzyć się mogą nawet we własnym mieszkaniu. Pamiętając zaś o gołoledziach, dbajmy o to, by wychodzić z domu w butach jak najmniej podatnych na poślizg.

 

Katarzyna Kontusz


Sklep Poradnia.pl poleca

RABAT 5%

Dokonując w sklep.poradnia.pl zamówienia za minimum 100 zł, użyj podanego poniżej kodu rabatowego.

Kod należy wpisać podczas finalizacji zamówienia, w trakcie wyboru sposobu płatności i dostawy, w pole Kod promocyjny (po prawej stronie), a następnie kliknąć w znajdujący się obok przycisk.

Kwota do zapłaty zostanie pomniejszona o 5%.

Kod rabatowy: PORADNIA

 

Dodaj komentarz
lena
witam moja córka złamała rączkę i gips miała 8 tygodni lekarz mówił ze jedna kosc sie zrosła a druga nie czy to jest normalne u dziecka . ze tak długo sie zrasta czy to moze byc objawy jakies choroby .Pomocy
Cwiek
Witam 18tygodni temu zlamalem.kosc idowa podczas wypadku na motpcyklu .byla operacja szpital wstawiono mi gwozdzia w kosci kilka wkretow chodze na wizyty i rentgen kaza mi czekac i wydluzaja czas do nastepnego rentgena.czy to normalne ze kosc sie niezrasta nawet niezaczela.
Ewa
Mam podobny problem i wybieram się do drugiego ortopedy. Wsiadłam dziś do samochodu, ale przejechałam z pół km i zawróciłam. Noga sztywna, ciężko wcisnąć pedał. Będę musiała jeździć do pracy taksówkami, a pracuję codziennie w 3 miejscach i przemieszczam się na czas, co jest trudne nawet przy kwitnącym zdrowiu... Żadnego zwolnienia po zdjęciu gipsu nie dostałam ani skierowania na reabilitację. Lekarz nawet przed obejrzeniem RTG już wiedział, że jest wszystko dobrze i gips niepotrzebny... Mogę iść do pracy. Nawet nie zapytał, na czym moja praca polega. Już sobie wyobrażam pracownika magazynu dźwigającego ciężkie kartony nazajutrz po zdjęciu gipsu... Strach się bać. Nawet RTG bez skierowania nie można zrobić, a na Usg płatne trzeba czekać ponad miesiąc... Może w Holandii Ci zrobią, ale z opisami to też trzeba by do kilku lekarzy, bo jeden widzi to, a drugi owo...
Ewa
Proszę o poradę, bo nie wiem, co robić. Miałam przez 3,5 tyg. stopę w szynie gipsowej. Lekarz stwierdził złamanie 3 kości śródstopia. Moment złamania przeoczyłam. Przypuszczam, że po kolejnym potknięciu się o kable. Noga spuchła i zaczęłam utykać. Po zdjęciu gipsu lekarz stwierdził, że nazajutrz mogę iść do pracy i chodzić bez kul. Żadnej rehabilitacji. Jestem tydzień po zdjęciu gipsu i nie poruszam się bez kul. Na boso w ogóle nie mogę chodzić. Noga boli nawet w pozycji siedzącej i czuję, że puchnie. But ledwo wchodzi. Stopa jest kompletnie zimna, nawet gdy nią ćwiczyłam. Mam wrażenie, że po ćwiczeniach pogorszyło się. Palce są jakby sklejone ze sobą i prawie się nie ruszają. Postawienie nogi na podłodze w pozycji siedzącej powoduje mrowienie, cierpnięcie gorsze niż w pozycji uniesionej. Stopa od śródstopia po palce dookoła opuchnięta, czuję, jakby ją rozrywało od środka. Do tego przy próbach chodzenia na niej (przy pomocy dwóch kul) napadowy ból, jakbym chodziła po szpilkach. Czy to coś z nerwem? Czy z krążeniem? Z krążeniem miałam problemy przed złamaniem, stopy potrafiły puchnąć, gdy pracowałam, siedząc. Najgorsze jest to, że nie mogę chodzić, a według ortopedy powinnam od razu. Znosi mnie na bok, boli kręgosłup. Przez gips straciłam część mięśni łydki. O żadnym zwolnienu z pracy mowy nie ma, bo wg lek. kość się zrosła i mogę biegać. Dlaczego jednak nawet nie chodzę, a ćwiczenia rozciągające (naprawdę uważałam), chyba pogorszyły sprawę. Dwa dni temu upadłam. Chora noga nieco zabolała, ale od razu nie odczułam wielkiego pogorszenia. Chyba że coś się nadwątliło, a dzisiejsze ćwiczenia dokonały reszty. Czy moje objawy są normalne po zdjęciu gipsu, skoro miałam od razu chodzić? Do wczoraj brałam zastrzyki przeciwzakrzepo we, ale się skończyły, a noga sztywna i zimna.
halinakilan2@gmail.com
ja mam tesz taki problem mam jusz miesiac po zdjeciu gipsu i muse pracowac a boli coraz mocniej i mnie musi ktos odwozic do pracy niewiem co mam robic mieszkam na wtgnaniu w holandji halina
Vigtana
Oooooco to ma zbaczyć
Ula
Na milosc Boska , co to za kraj, gdzie mieszkacie ze sa dopuszczalne takie niechlujstwa szpitalne?Nie wiem co napisac... To wszystko kwalifikuje sie do sàdu, odszkodowan finansowych i operacji korekcyjnych.Niech Bog czuwa nad poszkodowanymi. Emilia said :
witam 2 dni temu złamałam nogę a bliżej kość strzalkową od pod kolanem i nad kostką czyli mam w trzech kawałkach i kostkę po obu stronach .no niestety nie fortunny upadek na oblodzonej drodze ciemno na dworze w dodatku padało i do pracy już nie doszłam.lekarz mi nie zapisał żadnych leków przeciwbólowych do tego prośbami wymusiłam by zapisal mi zastrzyki przeciwzakrzepo we .założył mi na tydzień szynę z gipsu aby obrzęk zszedł.kości przemieszczają się nawet jak bezwarunkowo poruszę palcem u nogi.obrzęk póki co się nie zmniejsza noga drętwieje ze szpilkę bym mogła wbić nie czując tego.mrowienie to towarzyszy mi cały czas,no i ból nie do niesienia.gips planuje mi założyć za tydzień czy to pozwoli mi na wstanie z łóżka????usztywnienie jej by nie czuć kości które się poruszają???zasadniczo obawiam się ze ciągły ruch kości doprowadzi do tego ze mogę mieć szynę czy tam druty wewnątrz a tego bym nie chciała.w domu nie robię nic bo ruszyć się nie mogę tylko siedzę lub leże na wznak co dodatkowo powoduje ból pleców i tyłka.coś koszmarnego.może ktoś podzieli się opinią czy przebieg leczenia jest prawidłowy czy też powinnam mieć jakieś ortezy????? wspomne ze przy każdym wstaniu gipsowa szyna ciągnie mi stope do dołu co łaczy się z niewyobrażalnym bólem obawiam się co będzie jak gip cały mi założą to o kulach teeż nie będe mogła chodzić bo cięższy będzie mocniej ciągną mnie do dołu przy chodzeniu na jednej nodze

Joanna
Przez 5 miesięcy miałam nogę w gipsie z powodu złamania stawu skokowego. Będąc u lekarza w czasie zdjęcia gipsu, noga nie bolała w miejscu uciskania przez P. Doktor, jednak mminęło od tego czasu już 10 dni. Noga się nie zrosła wynikiem tego bardzo boli przy chodzeniu i nawet bez jakiejkolwiek czynności. Nasuwa się moje pytanie: Czy ktoś z Państwa wie jakie będzie postępowanie odnośnie mojego złamania ?
zosia
Zlamalam kosc szyjki ramienia,czy bede mogla chodzic o kuli na tej rece
Bronka
6 tygodni temu zlamalam prawe ramie przed wczoraj nadwyrezylam mojo prawo reke wieszajoc fierany na okno odtej pory odczuwam silny bol
majka
mam zad. dod. z edb-y napisze o złamaniach
Ryszard.
Trzeba iść natychmiast do innego ortopedy. Musi być zrobione zdjęcie RTG.Ten, widać, nie wie co się dzieje ze złamaną ręką mamy!!!
Ryszard
Bardzo mądry tekst. Widać , że pisał go lekarz. Choć wśród nich, wielu nie zasługuje na tę nazwe.Pozdrawiam chorych i zdrowych. Pacjent, ze stawem rzekomym.
Emilia
witam 2 dni temu złamałam nogę a bliżej kość strzalkową od pod kolanem i nad kostką czyli mam w trzech kawałkach i kostkę po obu stronach .no niestety nie fortunny upadek na oblodzonej drodze ciemno na dworze w dodatku padało i do pracy już nie doszłam.lekarz mi nie zapisał żadnych leków przeciwbólowych do tego prośbami wymusiłam by zapisal mi zastrzyki przeciwzakrzepo we .założył mi na tydzień szynę z gipsu aby obrzęk zszedł.kości przemieszczają się nawet jak bezwarunkowo poruszę palcem u nogi.obrzęk póki co się nie zmniejsza noga drętwieje ze szpilkę bym mogła wbić nie czując tego.mrowienie to towarzyszy mi cały czas,no i ból nie do niesienia.gips planuje mi założyć za tydzień czy to pozwoli mi na wstanie z łóżka????usztywnienie jej by nie czuć kości które się poruszają???zasadniczo obawiam się ze ciągły ruch kości doprowadzi do tego ze mogę mieć szynę czy tam druty wewnątrz a tego bym nie chciała.w domu nie robię nic bo ruszyć się nie mogę tylko siedzę lub leże na wznak co dodatkowo powoduje ból pleców i tyłka.coś koszmarnego.może ktoś podzieli się opinią czy przebieg leczenia jest prawidłowy czy też powinnam mieć jakieś ortezy????? wspomne ze przy każdym wstaniu gipsowa szyna ciągnie mi stope do dołu co łaczy się z niewyobrażalnym bólem obawiam się co będzie jak gip cały mi założą to o kulach teeż nie będe mogła chodzić bo cięższy będzie mocniej ciągną mnie do dołu przy chodzeniu na jednej nodze
jola
moja mama ma złamaną rękę od 7 dni tez jest opuchnieta i boli , wczoraj bylismy u ortopedy , powiedział ze to normalne , wypisane ma kapsułki Cyclo3Fort
anna
mam zlamana reke od 2 tygodni czy to prawidlowosc ze opuchlizna utrzymuje sie nadal reka mnie boli mam mrowienia